Xuất nhập khẩu phần mềm qua mạng: Hải quan bó tay!
Hiện nay, việc quản lý hoạt động xuất nhập khẩu phần mềm chưa có quy định cụ thể. Trong ảnh: Kiểm tra ứng dụng phần mềm của một công ty tại hội chợ giới thiệu phần mềm. Hiện nay, việc quản lý hoạt động xuất nhập khẩu phần mềm chưa có quy định cụ thể. Trong ảnh: Kiểm tra ứng dụng phần mềm của một công ty tại hội chợ giới thiệu phần mềm.
Xuất khẩu bằng đĩa CD qua hải quan thì bị đánh thuế, mất thời gian kiểm duyệt. Nhưng nếu xuất khẩu qua Internet thì hải quan không thể kiểm duyệt được.

Hiện nay, xuất khẩu phần mềm là lĩnh vực được nhà nước khuyến khích và được ưu đãi với mức thuế suất xuất khẩu là 0%. Tuy nhiên, doanh nghiệp xuất khẩu phần mềm qua hải quan bằng đĩa CD thì bị đánh thuế như những hàng hóa bình thường khác. Như vậy, nếu xuất khẩu qua kênh hải quan, doanh nghiệp vừa mất thời gian vừa gặp rất nhiều phiền toái khác ngoài ý muốn như đĩa CD bị hư, thất lạc, bí quyết công nghệ bị “rò rỉ’, đĩa bị trầy xước...

Để khắc phục tình hình trên, hiện nay đa số doanh nghiệp gia công phần mềm chọn cách xuất khẩu qua Internet.

Đánh thuế CD phần mềm là vô lý

Ông Lê Trường Tùng, Chủ tịch Hội Tin học TP.HCM, cho biết phần mềm là sản phẩm đặc biệt, thiên về tính chất vô hình nên việc xuất nhập khẩu qua Internet sẽ thuận lợi hơn so với những sản phẩm khác.

Thông thường, một công ty nhận gia công phần mềm cho đối tác nước ngoài, sau khi gia công xong, doanh nghiệp có thể chuyển ngay qua Internet. Như vậy, doanh nghiệp cũng không phải mất nhiều thời gian để làm các thủ tục.

Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Hồng Nguyệt, chuyên viên Vụ Kế hoạch-Tài chính - Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, cơ quan quản lý hiện đang gặp rất nhiều khó khăn. Vì hiện nay việc xuất nhập khẩu qua Internet vẫn chưa có quy định cụ thể, cũng như chưa có một cơ quan nào quản lý nhất định. Nếu “mở cửa” hoàn toàn lĩnh vực này thì chưa biết sẽ thực hiện đánh thuế, kiểm duyệt nội dung như thế nào.

Vì quy định chưa rõ ràng nên đến nay cả nhà nước lẫn doanh nghiệp đều phải chịu thiệt. Theo chính sách ưu đãi, nếu xuất khẩu phần mềm, doanh nghiệp sẽ được lợi vì được miễn thuế. Thế nhưng vô lý là nếu xuất khẩu dưới dạng đĩa CD qua hải quan lại bị đánh thuế. Vì đĩa CD là sản phẩm hữu hình.

Với doanh nghiệp nhập khẩu thì đành phải chịu “thiệt” nhiều hơn. Vì nếu nhập khẩu, doanh nghiệp vẫn phải đóng thuế và không được tính chi phí hợp lý để khấu trừ.

Cơ quan quản lý lúng túng

Theo Luật Hải quan thì hàng hóa xuất nhập khẩu là tất cả động sản có mã số, có tên gọi theo quy định của pháp luật được xuất nhập khẩu, quá cảnh hoặc lưu giữ trong địa bàn hoạt động của hải quan. Tuy nhiên, hiện nay phần mềm xuất khẩu qua Internet vẫn chưa có mã số trong danh mục hồ sơ và danh mục biểu thuế. Do đó, việc xuất nhập khẩu phần mềm qua mạng Internet sẽ không được coi là hàng hóa xuất nhập khẩu nên có thể nói là không thuộc đối tượng giám sát của hải quan.

Tại công văn số 2568/TCHQ-GSQL của Tổng cục Hải quan ngày 13-6-2006, Tổng cục cũng đã khẳng định: “Phần mềm xuất nhập khẩu qua Internet, không qua giám sát hải quan vì vậy không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Hải quan và cơ quan hải quan không yêu cầu doanh nghiệp phải làm thủ tục hải quan đối với phần mềm nhập khẩu qua mạng Internet...”.

Như vậy, theo đúng luật thì đã là hoạt động xuất nhập khẩu phải do hải quan giám sát. Thế nhưng cũng vì theo luật nên cơ quan hải quan không thể “nhảy” vào giám sát đối với hình thức xuất nhập khẩu qua Internet. Vì vậy, cơ quan hải quan cũng đang gặp lúng túng vì không biết phải “ngồi” vào đâu trong quá trình này. Hải quan đã không thể giám sát thì biết giao cho cơ quan nào.

Trước tình hình này, Bộ Tài chính cũng đã có văn bản đề nghị Bộ Công thương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch có ý kiến về hướng quản lý đối với hình thức xuất nhập khẩu này.

Thế nhưng theo bà Nguyễn Hồng Nguyệt, cho đến nay Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch vẫn còn đang phải tìm kiếm và “học hỏi” từ các nước chứ vẫn chưa có được hướng quản lý phù hợp.

Hiện vẫn có ý kiến là không nên tìm cách giám sát đối với lĩnh vực này. Vì đó là xu thế của thời kỳ hội nhập hiện nay và phù hợp với tinh thần gia nhập WTO. Theo ông Nguyễn Hữu Hiền, Giám đốc Sài Gòn Software Park, xuất nhập khẩu công nghệ phần mềm qua Internet mang lại rất nhiều tiện ích cho doanh nghiệp. Vì vậy, nhà nước cũng không nên tìm cách kiểm soát làm gì.

Nguồn: Báo Pháp luật TP HCM