Chính sách và cuộc sống: Thông điệp về hội nhập!
Nghị quyết Hội nghị lần thứ Tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XII về chỉ đạo đổi mới kinh tế đi mạnh vào hội nhập có ý nghĩa quan trọng trong thời kỳ đất nước tái cấu trúc tổng thể mạnh mẽ nền kinh tế quốc gia.

Không thể yên lòng về một nền kinh tế với những bước đi chậm chạp. Càng không thể không sốt ruột với một nền kinh tế tăng trưởng chưa bền vững!

Phải khẳng định rằng, hơn 30 năm đất nước thực hiện đường lối Đổi mới là một cuộc “lột xác”! Bao công sức bạc tiền dồn cho chiến lược phát triển kinh tế, chúng ta đã làm được nhiều việc lớn, xây dựng nhiều công trình tầm vóc, làm đổi thay gương mặt Việt Nam vốn bước ra từ trăm nghìn khó khăn, thách thức.

Nhưng bên cạnh những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, Đảng ta cũng thẳng thắn chỉ ra những cái chưa được. Đó là những “rào cản” đang làm chậm bước chân. Đó là những sợi dây ta tự giăng ra như để buộc chân mình!

Kinh tế nông nghiệp rõ ràng đang còn phân tán, manh mún, chưa tạo thế cho các sản phẩm nông nghiệp có thương hiệu để đủ sức cạnh tranh. Cách nghĩ, cách làm nông nghiệp, cả về tư duy và chiến lược bài bản, chưa sáng. Chính sách cho “tam nông” không thiếu, nhưng vẫn chưa “nhấn đúng” trọng tâm, trọng điểm, chưa tạo ra những nông sản chủ lực đủ sức vươn ra thị trường quốc tế.

Công nghiệp (CN) cứ nói hiện đại, nhưng “hồn cốt” hiện đại thế nào, hiện đại đến đâu, với công nghệ thế hệ nào, xem ra còn nhạt nhòa. CN ô tô, điện tử, công nghệ cao nói đến quá nhiều, giờ nhìn lại tổng thể, nói thẳng ra chúng ta đang như tụt hậu. Nhiều ý tưởng, mục tiêu về phát triển CN chơi vơi không tới đích.

Một quốc gia được thiên nhiên dành cho những ưu đãi nước non, sông biển để làm du lịch, lẽ ra phải giàu lên, mạnh lên từ du lịch, nhưng lĩnh vực “CN không khói” này cũng đang chạy sau.

Nợ công vút cao, bội chi phình to, đó phải chăng là quản lý ngân sách còn “xin - cho”? Nhìn xem thị trường tiền tệ, lãi suất tiền gửi, cho vay, với xử lý tỷ giá đã thật sự là cơ chế thị trường? Nợ công cao, cùng với nợ xấu các ngân hàng quá lớn xử lý chưa rốt ráo, chính là câu trả lời vì sao kinh tế chưa bền vững?

Xoay quanh vẫn là con người và bộ máy! Đất nước đi vào hội nhập với thế giới, chúng ta không chỉ “ôm khư khư” cách làm, cách nghĩ riêng ta được. Các doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài, không đủ kiên nhẫn chờ những thủ tục hành chính níu giằng mà bộ nọ “hất ngược” sang ngành kia, huyện, tỉnh đá “chéo chân”, rồi bảo họ chờ!

Hội nhập ngày càng sâu rộng, thì không thể cứ mãi bộ máy cồng kềnh, đội ngũ công quyền nói “tinh giản”, mà lại như phình to hơn? Hội nhập thị trường thế giới mà sản phẩm từ hạt gạo, con cá, con tôm, cây trái, cà phê, hồ tiêu… sao có thể cứ dư tồn kháng sinh mà xuất khẩu được?

Hãy nghe từ những tranh luận về dự thảo Luật Quản lý ngoại thương mà QH đang bàn mới hiểu thêm vì sao sản phẩm của ta xuất đi họ kiểm duyệt rất nghiêm, không lọt được hàng rào “mắt thần”, mà hàng hóa vào ta thì đồ giả, đồ nhái tràn lan?

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (Khóa XII) đã “chẩn đúng bệnh”, chỉ rất thẳng những gì đã làm được và những gì còn yếu kém. Các Hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới là cơ hội mở ra rất lớn, nhưng thách thức đan xen cũng nhiều hơn. Hội nhập kinh tế, đất nước phải có tâm thế đĩnh đạc và đàng hoàng hơn. Các thể chế, quy định của pháp luật cũng phải chặt chẽ hơn. Tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất toàn cầu, các bộ, ngành phải chọn xem đâu là lợi thế cạnh tranh. Phải nhìn rõ quản lý kinh tế chưa đi đúng quỹ đạo, còn hổng hểnh, “ngẫu hứng” trong đầu tư công nên sinh ra các nhà máy nghìn tỷ “trùm mền đắp chiếu”.

Phải thấy rõ rằng tiềm năng và sáng tạo của người dân còn chưa được khai thác hết. Đã đến lúc không thể “khoe ra” lao động ta giá rẻ cần cù, không thể nói giá điện ưu ái, tài nguyên đất đai thoải mái vô tư, để vẫy gọi các nhà đầu tư. Chúng ta đã dứt khoát không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế! Vậy thì, cái cần là phải nhanh chóng hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực thực thi pháp luật.

Trao trọng trách cho “tư lệnh” các bộ, ngành, cho người đứng đầu các tỉnh thành, quận huyện là Đảng, QH, Chính phủ và Nhân dân trao quyền uy và cả trách nhiệm. Không thể quyền uy thì vút “tận giời”, mà trách nhiệm lại là con số không tròn trĩnh? Kiểm soát quyền lực nhà nước để chống thao túng quyền uy, rõ ràng cần có biện pháp mạnh tay. Phải phát hiện, chặn đứng ngay những sai phạm khi đang nắm quyền, khi quyền uy ký tá đang “hét ra lửa” chứ không thể theo kiểu chạy theo xử lý!

Rõ ràng đã nhìn rõ lỗ hổng trong công tác cán bộ, trong quản lý, giám sát người có chức quyền. Không thể để những “nhân vật” trong một bộ phận không nhỏ thoái hóa ngồi chễm trệ ghế này ghế kia, nắm giữ bạc tiền nhà đất các dự án lớn mà không biết họ thao túng vụ lợi kiểu gì? Làm sao có thể yên lòng khi tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước thua lỗ nghìn tỷ nọ, nghìn tỷ kia lại được nhận huân chương nọ, danh hiệu kia quá dễ dàng, đến khi “vỡ lở” ra thì biến báo trốn chạy?
Hội nhập kinh tế thế giới hướng đến đích đưa nhanh đất nước vượt ra khỏi “vòng xoáy” của trì trệ, yếu kém là thông điệp mới trong Nghị quyết của Đảng. Nhìn thẳng, nói thẳng và quyết liệt đổi mới kinh tế - xã hội sẽ tạo đà đưa kinh tế quốc gia đi lên!

Minh Quân
Nguồn: Báo Người đại biểu nhân dân điện tử