Nhìn lại năm 2011, dệt may là ngành có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất, chiếm đến 16,5% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, đạt 13,8 tỷ USD, xuất khẩu xơ sợi các loại ước đạt 1,8 tỷ USD, tăng gần 38% so với năm 2010. Tỷ lệ nội địa hóa của toàn ngành đạt 48%, tăng hơn 2% so với năm 2010. Xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam vẫn duy trì được tăng trưởng cao hơn mức bình quân tại các thị trường truyền thống là Mỹ, EU và Nhật Bản. Cụ thể, xuất khẩu sang Mỹ tăng 13%, EU tăng 25%, Nhật Bản tăng 43%. Các doanh nghiệp cũng tận dụng tốt các cơ hội mà các Hiệp định tự do thương mại (FTA) mang lại để đẩy mạnh xuất khẩu sang một số thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Hàn Quốc, Canada, Trung Đông và giảm sự phụ thuộc vào các thị trường chính. Đơn cử như xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc đã tăng gấp đôi, đạt kim ngạch 904 triệu USD. Theo Phó tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam Lê Tiến Trường, bài học thành công nhất của năm 2011 là công tác dự báo thị trường khá chính xác và khai thác tốt các thị trường mới nổi. Do đó, sự tăng đột biến, hay giảm đột biến của thị trường nguyên liệu cũng được doanh nghiệp hạn chế tối đa thiệt hại.

Năm 2012 được dự báo tiếp tục là một năm đầy thách thức đối với ngành dệt may Việt Nam do kinh tế thế giới vẫn còn nhiều bất ổn. Kinh tế trong nước dự báo sẽ ổn định hơn nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, với mức tăng trưởng vượt bậc trong năm 2011, ngành Dệt may Việt Nam vẫn đặt mục tiêu xuất khẩu đạt 15 tỷ USD, tăng từ 10-12%. Các thị trường Mỹ, EU, Nhật Bản tiếp tục được kỳ vọng là các thị trường chính của ngành dệt may với tỷ trọng 80% kim ngạch xuất khẩu. Để đạt mục tiêu này, giải pháp được nhiều doanh nghiệp lựa chọn là sản xuất các sản phẩm kỹ thuật cao, sản phẩm chuyên biệt, có tính cạnh tranh cao. Tổng giám đốc Tổng công ty May 10 Nguyễn Thị Thanh Huyền cho rằng, trong tình hình hiện nay Bangladesh, Campuchia là hai nước được xuất khẩu vào EU với thuế suất bằng 0, sắp tới đây thêm Mianmar… chắc chắn các doanh nghiệp dệt may Việt Nam sẽ bị cạnh tranh khốc liệt. Từ đó, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam phải làm những sản phẩm khó, kết cấu sản phẩm phức tạp, đáp ứng yêu cầu của khách hàng từ khâu thiết kế cho đến quản lý chất lượng, quản trị đơn hàng và tổ chức sản xuất tốt thì mới có thể cạnh tranh tốt trong năm 2012 và các năm tiếp theo.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp phải theo dõi sát tình hình tại các thị trường xuất khẩu chính, khai thác cơ hội tại các thị trường tiềm năng như Hàn Quốc, Canada, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Đông, Nga, Đông Âu… để gia tăng kim ngạch xuất khẩu. Thay đổi tầm nhìn đối với thị trường Trung Quốc, không chỉ coi đây là nguồn cung cấp nguyên phụ liệu dệt may chủ yếu mà là một thị trường tiềm năng cho xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam trong thời gian tới. Ngoài các biện pháp về thị trường, trong nội bộ ngành, cần tiếp tục đầu tư phát triển nguyên phụ liệu để chủ động cho sản xuất, giảm nhập khẩu.

Năm 2011, nhập khẩu bông và vải vẫn chiếm tỷ trọng cao, tới 70% kim ngạch phục vụ sản xuất xuất khẩu và nội địa của toàn ngành. Trong khi đó, việc tiếp cận quỹ đất cho phát triển bông có tưới sản xuất tập trung quy mô lớn vẫn rất khó khăn do phải cạnh tranh với các cây nông nghiệp khác. Đầu tư sản xuất vải thay thế nhập khẩu yêu cầu vốn lớn, nếu chỉ để thay thế 50% vải nhập hiện nay đã cần số vốn trên 3 tỷ USD, suất đầu tư cao, yêu cầu về xử lý chất thải ra môi trường lại ngặt nghèo. Nguồn nhân lực chưa theo kịp yêu cầu phát triển, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho nhu cầu đầu tư và phát triển ngành giai đoạn 2011-2015. Đó là những thách thức mà toàn ngành phải từng bước vượt qua để nâng cao hiệu quả sản xuất, xuất khẩu.