Dự thảo Luật Bảo hiểm tiền gửi: Còn nhiều vấn đề cần được quy định rõ
Trong bối cảnh thị trường tài chính tiền tệ trên thế giới và trong nước đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ thì việc ban hành Luật BHTG là rất cần thiết. Sau một thời gian chuẩn bị tích cực, Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam và Ban soạn thảo Luật BHTG đã chuẩn bị xong bản dự thảo lần 1. Tuy nhiên, tại Hội thảo Đóng góp ý kiến dự thảo Luật BHTG vừa được tổ chức, nhiều ý kiến cho rằng: Còn có nhiều vấn đề cần phải được quy định chi tiết trong Luật.
Làm rõ vai trò của tổ chức BHTG

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Thống đốc Trần Minh Tuấn cho rằng: Luật BHTG cần phải kế thừa những quy định tại các văn bản quy định trước đây, học hỏi kinh nghiệm quốc tế nhưng cũng cần phù hợp với tình hình thực tế của Việt Nam hiện nay. Đây là một luật chuyên ngành, Bảo hiểm Tiền gửi Việt Nam (BHTGVN) cần phải đóng vai trò chủ công, thông tin đa chiều, đầy đủ tư liệu để xây dựng một dự thảo Luật đạt chất lượng tốt, đảm bảo thời gian quy định để trình ra QH.

Những vấn đề cần phải làm rõ là, cần phải xác định ngay từ đầu, BHTG là một tổ chức tài chính nhà nước, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, hoạt động theo mô hình Tổng công ty (TCT) nhà nước. Cơ quan quản lý nhà nước có thể là: NHNN, Bộ Tài chính hay trực thuộc Chính phủ? BHTGVN có cần thiết phải có cơ quan chủ quản không, hay sẽ trực thuộc Chính phủ, thành một tổ chức tương đối độc lập như TCT Quản lý vốn nhà nước hiện nay? Hoạt động giám sát kiểm tra là có nhưng không phải là chức năng quản lý nhà nước. Đây là một nghiệp vụ của BHTG nhằm giảm thiểu rủi ro, hạn chế chi phí, hạn chế đổ vỡ tín dụng… Liên quan đến mô hình giảm thiểu rủi ro, Luật cần quy định để BHTG có vai trò tích cực hơn đối với các tổ chức tín dụng gặp vấn đề để chủ động bảo vệ quyền lợi người gửi tiền. Ngoài ra, hàng loạt vấn đề liên quan như: thủ tục chi trả phí; điều kiện chấm dứt tư cách thành viên; cách thức giảm thiểu rủi ro… Tuy nhiên, điều quan trọng của Luật BHTG là phải quy định rõ quyền hạn của tổ chức BHTG mà mô hình được thiết kế ở đây là TCT BHTGVN. Cần phải quy định rõ chức năng, quyền hạn của TCT BHTG một cách cụ thể, chi tiết theo hướng đề cao tính chủ động để tổ chức này có đủ thẩm quyền trong phòng ngừa và hạn chế rủi ro tài chính. Theo đại diện của tổ chức Jica Nhật Bản,  BHTG cần có quyền hạn nhiều hơn trong giải quyết khủng hoảng; tiếp nhận và xử lý các tổ chức tài chính có vấn đề, trong đó có việc BHTG có quyền tham gia xử lý tài sản.

Cần nhất quán trong các luật

Tại hội thảo, đại diện của tổ chức Sida - Canada cho rằng, cần đặc biệt lưu ý tính hài hòa các quy định trong các luật như Luật NHNN, Luật TCTD, Luật Giám sát ngân hàng và Luật BHTG để đảm bảo tính đồng bộ. Các thuật ngữ, định nghĩa nên chỉ đưa vào 1 luật, các luật khác trong cùng hệ thống thì theo định nghĩa thống nhất đó. Ví dụ, cần phân biệt rõ chức năng của hoạt động: giám sát, kiểm tra, thanh tra…Ngoài ra, còn có những luật khác liên quan đến Luật BHTG như Luật Doanh nghiệp, Luật Phá sản…thì cần giải quyết như thế nào? Nếu không quy định cụ thể, thống nhất thì sẽ dẫn đến xung đột, thậm chí trái ngược nhau trong một vấn đề. Theo kinh nghiệm, ở Canada, các luật chuyên ngành không có sự can thiệp, tác động từ luật khác. Nếu không, sẽ có tình trạng xung đột trong quá trình thực hiện, xét xử.

Quy định mức phí bảo hiểm căn cứ vào đâu?

Vấn đề ủy thác tại công ty phí BHTG quy định trong dự thảo luật được các đại biểu đặc biệt quan tâm. Đại diện của Ngân hàng Phát triển châu Á- ADB cho rằng, Luật cũng cần quy định chi tiết quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của các thành viên. Chẳng hạn như, quy định tổ chức tham gia BHTG cần minh bạch về tài chính.; hoặc quy định về mức phí bảo hiểm đang là vấn đề còn tranh cãi. Quy định mức phí chung, cố định hay có nhiều mức khác nhau, cần nhất quán trong các quy định. Bởi vì, quy định mức phí là rất quan trọng, phải dự trên định mức tín nhiệm hay cần có thêm những tiêu chí gì? Nếu mức phí dự trên đánh giá định mức tín nhiệm thì tổ chức, cơ quan nào sẽ đánh giá, xếp loại định mức? Mức phí được quy định cụ thể trong luật hay do Chính phủ quy định?... Cũng liên quan đến mức phí, ông Đinh Dũng Sĩ - Vụ Pháp chế VPCP cho rằng, vấn đề cần làm rõ là Hội đồng Giám sát có vai trò như thế nào trong định phí? Vai trò của TCT BHTGVN trong vấn đề định mức phí như thế nào? Về mức chi trả, BHTGVN có vốn điều lệ là 5.000 tỷ đồng, chi trả trong 10 năm là 16,8 tỷ đồng. Ông Đinh  Dũng Sĩ đề nghị cần xem xét lại mức chi trả bảo hiểm cho mỗi cá nhân tại mỗi tổ chức tín dụng là 50 triệu đồng như hiện nay vì mức đó là thấp so với điều kiện phát triển kinh tế xã hội.

Tại sao chỉ bảo hiểm VNĐ?

Trong dự thảo Luật, nhiều đối tượng liên quan đến BHTG chưa được quy định rõ. Chẳng hạn như, trách nhiệm của thành viên tham gia bảo hiểm; Vai trò của TCT BHTG trong mô hình giảm thiểu rủi ro theo hướng quản trị tốt, rõ ràng, minh bạch, độc lập với các định chế tài chính khác sẽ như thế nào? Khi nào thì TCT BHTG được thanh tra, kiểm tra, thời điểm nào thì can thiệp xử lý khủng hoảng, phân định trách nhiệm của NHNN và TCT BHTG khi giải quyết một tổ chức tín dụng bị phá sản ra sao? Đó là hàng loạt vấn đề mà Ban soạn thảo luật cần tiếp tục làm rõ.


Riêng về đối tượng được BHTG và loại tiền được bảo hiểm cũng còn nhiều vấn đề băn khoăn. Ông Đinh Dũng Sĩ, đặt vấn đề, tiền gửi chứng khoán có được bảo hiểm không? Theo quy định  cơ chế BHTG mới chỉ áp dụng với VNĐ, vậy trong luật BHTG tiền gửi bằng ngoại tệ có được bảo hiểm không? Tiền gửi của những ai thì được bảo hiểm, ai thì không được bảo hiểm? Dự thảo luật cần phải xác định BHTG cho đối tượng nào? Nếu chỉ bảo hiểm tiền VNĐ thì có đảm bảo công bằng đối với người gửi tiền? Đối với tổ chức gửi tiền là doanh nghiệp nhà nước thì bảo hiểm thế nào? Có đặc quyền hay là đối xử bình đẳng trong việc BHTG đối với các doanh nghiệp nhà nước không?

Có thể nói, chỉ trong thời gian ngắn, Ban soạn thảo đã trình ra một dự thảo Luật BHTG khá toàn diện, đầy đủ các vấn đề. Tuy nhiên, cái còn thiếu là những quy định cụ thể, chi tiết được quy định ngay trong luật. Và đó chính là điều mà Ban soạn thảo cũng như BHTGVN đang cố gắng tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện để có thể trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 5, vào cuối năm nay.

Nguồn: Báo Người Đại biểu nhân dân