Khảo sát về thực trạng tổ chức và hoạt động đăng ký bất động sản, đăng ký giao dịch bảo đảm tại tỉnh Thừa Thiên Huế
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 386/TTg-XDPL ngày 08 tháng 3 năm 2006 và theo sự phân công của Chính phủ, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan xây dựng dự thảo Luật Đăng ký bất động sản và Luật Đăng ký giao dịch bảo đảm.
Nhằm đảm bảo cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng 2 dự thảo Luật nêu trên, Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm - Bộ Tư pháp chủ trì cùng với Vụ Đất đai - Bộ Tài nguyên và Môi trường, Cục Quản lý nhà - Bộ Xây dựng phối hợp với tổ chức JICA (Nhật Bản) đã tiến hành khảo sát về thực trạng tổ chức, hoạt động và thực thi pháp luật về đăng ký bất động sản, đăng ký giao dịch bảo đảm tại tỉnh Thừa Thiên- Huế từ ngày 01 đến ngày 03 tháng 10 năm 2007.

Việc khảo sát được tiến hành tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất tỉnh Thừa Thiên - Huế, Sở Xây dựng tỉnh Thừa Thiên - Huế, khối các cơ quan Tư pháp (Công chứng, Toà án, Luật sư…) của tỉnh và đặc biệt là Trung tâm hành chính công của thành phố Huế - nơi được coi là điển hình của cơ chế thực hiện một cửa, một dấu của tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Trong ba ngày làm việc, đoàn khảo sát đã xem xét thực trạng tổ chức cơ quan đăng ký bất động sản tại địa phương; mối quan hệ phối hợp công tác giữa các cơ quan có thẩm quyền công chứng, đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, công trình xây dựng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; tình hình triển khai việc đăng ký, ghi nhận về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các giao dịch về nhà đất theo Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Bảo vệ và phát triển rừng, Luật Kinh doanh bất động sản; xem xét quy trình cụ thể giải quyết việc đăng ký giao dịch bảo đảm (từ khâu tiếp nhận hồ sơ, xem xét và giải quyết hồ sơ đến lưu trữ hồ sơ) của các Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất và Trung tâm Hành chính công. Ngoài ra, thông qua việc trao đổi, thảo luận trực tiếp, đoàn khảo sát cũng lắng nghe phản ánh của địa phương về những khó khăn, vướng mắc khi thực hiện triển khai đăng ký bất động sản, đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Theo phản ánh của Sở Xây dựng tỉnh thì việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, công trình xây dựng theo Luật Nhà ở, Nghị định số 90/2006/NĐ-CP, Nghị định số 95/2005/NĐ-CP hiện vẫn chưa được triển khai tại địa phương. Nguyên nhân là do lịch sử để lại, từ trước đến nay việc lập, lưu trữ, quản lý hồ sơ địa chính, bản đồ địa chính chủ yếu do cơ quan quản lý đất thực hiện, thêm vào số lượng cán bộ lại quá ít (Phòng Quản lý Đô thị của Sở Xây dựng chỉ có 4 người). Do vậy, việc chuyển giao công việc giữa các cơ quan chưa thể thực hiện được.

Tại thành phố Huế, việc thực hiện đăng ký thế chấp được giao cho Trung tâm hành chính công thực hiện. Qua khảo sát cho thấy quy trình thực hiện việc đăng ký thế chấp của Trung tâm rất đơn giản, nhanh chóng, hiệu quả và tuân thủ đúng trình tự, thủ tục quy định tại Thông tư liên tịch số 05 và Thông tư liên tịch số 03 hướng dẫn về đăng ký thế chấp. Trung tâm bắt đầu thực hiện việc đăng ký thế chấp từ tháng 12/2005. Mặc dù mới đi vào hoạt động nhưng trong năm 2006 Trung tâm đã tiến hành đăng ký 2642 hồ sơ đăng ký thế chấp và sáu tháng đầu năm 2007 là 1758 hồ sơ. Đây là một con số khá lớn khi so sánh với số lượng đăng ký thế chấp tại các tỉnh, thành phố khác của Miền Trung. Điều này cho thấy nhận thức của người dân thành phố Huế về đăng ký giao dịch bảo đảm đã ở một mức độ cao.

Tuy nhiên, qua khảo sát cho thấy việc triển khai đăng ký bất động sản tại tỉnh Thừa Thiên - Huế còn gặp nhiều khó khăn do cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác đăng ký còn thiếu (Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất của tỉnh chưa có trụ sở riêng mà được bố trí tạm tại một phòng họp của Sở Tài nguyên và môi trường dù đã thành lập từ đầu năm 2005); số lượng cán bộ còn ít khi so với số lượng công việc phải thực hiện khá lớn dẫn đến tình trạng công việc không được triển khai, thực thi kịp thời.

Trong tháng 10 và tháng 11/2007, Cục Đăng ký và dự án JICA sẽ tiến hành hoạt động khảo sát về đăng ký bất động sản và đăng ký giao dịch bảo đảm tại 8 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là: thành phố Đà Nẵng, tỉnh ĐắkLắk, thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai, Cà Mau, Bến Tre, Tiền Giang.

Theo MOJ