-  Ông đánh giá thế nào về đề xuất tăng giá bán than cho sản xuất điện của  TKV?

- Ông Trần Viết Ngãi: TKV đề xuất tăng giá than bán cho sản xuất điện là theo chủ trương của Chính phủ. Vài chục năm nay, giá than bán cho điện đều thấp hơn giá thành rất nhiều. Do vậy, lợi nhuận của ngành than với ngành điện rất thấp. Trong khi đó, hiện nay, chi phí đầu vào của ngành than rất cao do khai thác than phải đào sâu hơn trước khiến giá thành của than tăng 2-3 lần so với các năm trước đây. Nếu giá than bán cho ngành điện vẫn giữ như cũ thì ngành than không có vốn để tái đầu tư sản xuất, củng cố, phát triển, khai thác lò than. Muốn đầu tư xây dựng 1 hầm lò mới, cần 300 triệu USD, trong đó ngành than phải có vốn đối ứng tối thiểu là 20% tổng số vốn đầu tư, tương đương với khoảng hơn 1.000 tỷ đồng. Năm 2009, lợi nhuận của ngành than đạt hơn 3.000 tỷ đồng, như vậy không đủ vốn đối ứng đầu tư.

- Nếu đề xuất của TKV về tăng giá than bán cho sản xuất điện được phê duyệt thì ngành điện sẽ ra sao?

Ông Trần Viết Ngãi: Quan điểm của Hiệp hội Năng lượng là giá điện phải tăng tương ứng. Lâu nay, ngành điện cũng phải bù lỗ, giá bán điện vẫn thấp hơn giá thành. Nếu ngành điện mua than với giá gấp 1,5-2 lần mà bán với giá như cũ thì ngành điện lỗ to. Tỷ lệ tăng giá điện là bao nhiêu thì Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, EVN phải nghiên cứu kỹ lưỡng và có lộ trình. Trong tỷ trọng ngành điện, thủy điện chiếm hơn 60%. Ngành điện có thể lấy lợi nhuận thủy điện bù chéo cho nhiệt điện than nhưng chỉ dừng lại ở mức độ thôi. Lợi nhuận ngành điện chỉ khoảng 6.000 tỷ đồng/năm, nếu không tăng giá thì ngành điện cũng không đủ vốn đối ứng đầu tư các dự án điện: phong điện, điện mặt trời, thủy điện Sơn La, Lai Châu…

Tôi cho rằng điểm cần lưu ý là than tăng giá chỉ tác động 2 đối tượng là than và điện. Nhưng điện tăng giá thì tác động lớn đến xã hội nên phải điều chỉnh hợp lý.

- Theo kế hoạch thì đầu tháng 3, giá điện mới sẽ được ban hành. EVN hiện đã có phương án tăng giá điện như thế nào?

- Ông Trần Viết Ngãi: EVN đã có phương án và đang trình Bộ Công Thương và Bộ Tài chính xem xét. Theo đề xuất này thì năm 2010, giá điện sẽ tăng khoảng 17%, nếu giá bán than mới được chấp thuận. Tuy nhiên, Hiệp hội chúng tôi thấy mức tăng 10-11% là hợp lý. Nếu lấy giá điện bình quân là 800-850 đồng/kWh thì tăng lên sẽ ở mức 1.100 đồng/kWh, các doanh nghiệp sản xuất sẽ chịu đựng được. Điện trong sản xuất kinh doanh chiếm khoảng 10-15% giá thành. Người tiêu dùng hơi khó chấp nhận nhưng họ sẽ tiết kiệm điện hơn.

- Liệu Việt Nam có phải nhập than để cung cấp cho sản xuất điện không, thưa ông?

- Ông Trần Viết Ngãi: Nếu các dự án tổng sơ đồ điện VI hoàn thành, thêm 13.800 MW nữa thì cần thêm tối thiểu 30 triệu tấn than/năm. Hiện nay, ngành than có bể than sông Hồng. Khu vực Quảng Ninh còn hàng chục tỷ tấn nữa nhưng phải mở thêm lò. Cách nữa đi mua than từ nước ngoài (than dòng hoặc mỏ than) nhưng việc làm này không dễ. TKV đã đi nhiều nước: Australia, Nga, Trung Quốc, Indonesia, Ấn Độ nhưng mới có ký được với Indonesia 3 vạn tấn than trong 5 năm. Nếu Quảng Ninh cho đầu tư thì sẽ mở thêm được 5-6 mỏ than, thêm được khoảng 10 triệu/tấn năm. Vỉa than Thái Bình dày, chất lượng than đáp ứng tốt cho ngành điện.

Vân Hăng - Thực hiện
Nguồn: Báo Điện tử An ninh thủ đô