Cần ưu tiên sử dụng sản phẩm cơ khí trong nước sản xuất
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Theo báo cáo của Bộ Công thương, sau 10 năm triển khai Quyết định 186 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển công nghiệp cơ khí, các chỉ tiêu chính về sản xuất, kinh doanh của ngành cơ khí đều năm sau cao hơn năm trước. Nhưng đến năm 2012, ngành cơ khí mới đáp ứng 32,58% nhu cầu trong nước, thấp hơn mục tiêu đề ra là đáp ứng 40-50% nhu cầu trong nước vào năm 2010. Tính trong năm 2012, tỷ lệ giá trị xuất khẩu cơ khí/tổng giá trị ngành cơ khí đạt 34,71%, vượt chỉ tiêu đã đề ra là 30%. Tuy nhiên, giá trị nhập khẩu ngành cơ khí năm 2012 khoảng 22,5 tỷ USD, cao gấp hai lần giá trị xuất khẩu cơ khí năm 2012 là 12,1 tỷ USD. Điều đó cũng đồng nghĩa ngành cơ khí vẫn còn nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh và đang phụ thuộc lớn vào nhập khẩu.

Trong 10 năm qua, nhiều dây chuyền thiết bị cơ khí đồng bộ đã được đầu tư, năng lực sản xuất được cải thiện, song hàng năm nước ta vẫn phải nhập khẩu khoảng 7 tỷ USD thiết bị đồng bộ. Tỷ lệ nội địa hóa của lĩnh vực này chỉ đạt được khoảng 10% trong khi mục tiêu phải đạt tối thiểu là 40%. Lý giải tình trạng này, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Tổng công ty thiết bị điện Đông Anh Trần Văn Quang cho biết, dù doanh nghiệp có thể cung ứng đến 90% thiết bị cho hệ thống điện Việt Nam, kể cả những máy móc hiện đại, công nghệ cao, nhưng tiêu thụ hàng hóa vẫn khó khăn. Nguyên nhân do các cơ quan chức năng chưa kiểm soát tốt hàng nhập khẩu đối với hàng hóa trong nước đã sản xuất được. Ngoài ra, do những quy định ràng buộc với doanh nghiệp cổ phần và hạn chế của Luật Đấu thầu hiện hành cũng khiến doanh nghiệp cơ khí trong nước phải thông qua nước thứ ba mới có thể thắng thầu.

Trong thời gian qua, nước ta đã có nhiều chính sách ưu tiên phát triển ngành công nghiệp cơ khí, trong đó phải kể đến các quyết định tại Chỉ thị 494 và 734 của Thủ tướng Chính phủ về nâng cao tỷ lệ nội địa hóa các sản phẩm cơ khí. Nhưng hầu hết các chủ đầu tư đều vẫn muốn nhập khẩu hàng hóa nước ngoài. Để nâng số lượng sản phẩm cơ khí nội địa được sử dụng tại các công trình, Tổng giám đốc Công ty Công nghiệp nặng Doosan Việt Nam (Doosan-Vina) Ryu Hang Ha kiến nghị, Chính phủ cần quy định cụ thể về tỷ lệ nội địa hóa khi các chủ đầu tư đưa ra các dự án hoặc tổ chức đấu thầu. Những sản phẩm trong nước sản xuất được thì cần giao cho doanh nghiệp trong nước hoặc ưu tiên trong quá trình đấu thầu. Các chủ đầu tư nên ưu tiên sử dụng những sản phẩm trong nước sản xuất được và nằm trong danh mục của Bộ Công thương.


Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển ngành cơ khí, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, cơ khí là ngành công nghiệp nền tảng, có vai trò và vị trí quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hoá – hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, kim ngạch nhập khẩu sản phẩm cơ khí còn lớn; đầu tư còn phân tán, khép kín trong từng doanh nghiệp; thiếu sự kết hợp và phân công lao động giữa các doanh nghiệp trong ngành, tính chuyên môn hóa trong sản xuất thấp. Điều này khiến chi phí sản xuất cao, khả năng cạnh tranh thấp, chất lượng sản phẩm còn hạn chế… Để phát triển ngành cơ khí trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát cập nhật tình hình thực hiện, tiếp thu các ý kiến của doanh nghiệp, chuyên gia để xây dựng Chiến lược phát triển ngành cơ khí Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035, với mục tiêu phát triển ngành cơ khí có công nghệ tiên tiến, tạo ra hiệu quả kinh tế – xã hội tích cực. Sản phẩm cơ khí phải bảo đảm chất lượng và có tính cạnh tranh trên thị trường nội địa và khu vực.


Nguyên Long
Nguồn: Báo điện tử Đại biểu nhân dân