Doanh nghiệp “oằn mình” vì đủ loại phí!
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Loạn phí

Các mặt hàng thiết yếu đang lưu thông trên thị trường như cá, thịt heo, thịt gia cầm các loại…hiện đang chịu đủ lọai phí. Nhiều loại phí đè lên từng kg hàng hóa đã khiến giá thành sản phẩm bị đội lên cao khiến nhà sản xuất khó khăn trong khâu cạnh tranh, tiêu thụ còn người tiêu dùng thì khốn khổ vì thu nhập không tăng thậm chí giảm nhưng giá thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu cứ tăng vòn vọt..

Ông Văn Đức Mười, TGĐ Công ty Vissan cho biết, để có được thịt heo cung cấp cho người tiêu dùng, hàng loạt phí đã “ăn” vào giá thành thịt heo như: phí môi trường, phí kiểm dịch, phí giết mổ, phí vận chuyển…và các loại phí không ngừng tăng. Trong khi đó sức mua yếu, DN còn phải khuyến mãi mới bán được sản phẩm, song vẫn phải làm để cốt sao giữ mạng lưới kinh doanh, ổn định thị trường.

Tại Đồng Nai, nghề nuôi heo từ khi còn con giống cho đến khi xuất bán ra thị trường có những loại phí người chăn nuôi heo phải đóng gồm: phí kiểm dịch 1.000 đồng/con; phí kiểm soát giết mổ 6.500-7.000 đồng/con; phí tiêu độc, sát trùng phương tiện 40.000 đồng/phương tiện; lệ phí mẫu cho heo xuất tỉnh 30.000 đồng/chuyến (vận chuyển nội tỉnh thì 5.000 đồng/chuyến); phí thuốc sát trùng 2.000 đồng/chuyến; phí chì niêm phong 1.500 đồng/chuyến. Trường hợp giết mổ tập trung, phí gia công giết mổ 44.000 đồng/con. 

Ông Nguyễn Thái Tân (chủ trại nuôi heo ở Định Quán, Đồng Nai) nói rằng, người chăn nuôi heo bây giờ nhiều khi không nhớ nổi có bao nhiêu loại phí đã được tính trên đầu con heo. Kiểm dịch phí, môi trường phí, giết mổ phí, chuẩn đoán thú y phí, phòng chống dịch bệnh phí…Tóm lại, từ khâu chăn nuôi, sản xuất thức ăn gia súc, chế biến, vận chuyển heo đến lò giết mổ, giết mổ đều phải đóng phí. “Trong chăn nuôi phí đóng như vậy là quá nhiều nhưng khi heo giết mổ xong người kinh doanh lại phải đóng thêm phí cho sản phẩm trên đường vận chuyển đến nơi bán, người bán lại phải đóng thêm những khoản phí khác như phí môi trường, an ninh ngoài phí sạp chợ. Phí nhiều, giá thành chăn nuôi cao, người nuôi heo lỗ, người tiêu dùng cũng thiệt thòi, chỉ có thương buôn là có lãi, người chăn nuôi lâu nay đã phải quen với các loại phí này rồi”- ông Tân bức xúc.  

Tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ, nghề nuôi cá tra xuất khẩu đang gặp khó khăn trăm bề, ngoài nguyên liệu đầu vào cao, giá sản phẩm hạ, thị trường mất dần khách hàng, dịch bệnh bủa vây, các loại phí đang được áp dụng đối với hoạt động sản xuất xuất khẩu cá tra là không ít. Theo thống kê, chỉ tính riêng quy chuẩn chất lượng quy định đối với con cá tra (như HACCP, SQF, SA8000, ACC, GlobalGAP…) đã có hơn 20 loại. Người nuôi cá, làm cá xuất khẩu để có được giấy chứng nhận về quy chuẩn chất lượng này, chi phí cấp một chứng nhận phải tốn từ 100 triệu đồng (lần thứ nhất), tái đánh giá năm sau người nuôi phải tốn 50% mức phí. Để có được bộ quy chuẩn này, người nuôi cá tra không tự làm được mà phải thuê đơn vị tư vấn, mức phí tương đương phí cấp chứng nhận, người nuôi nhiều tốn nhiều, người nuôi ít tốn ít, có nông dân mỗi năm đóng 200-300 triệu đồng để có các loại giấy chứng nhận quy chuẩn chất lượng.

Hàng hóa tiêu dùng thiết yếu hiện đang phải “cõng” trên lưng nhiều loại phí, ngoài các loại phí đã được tính trong khâu sản xuất, hàng hóa còn phải đóng phí giao thông, và thậm chí cả những loại phí…bất thành văn. Một chủ doanh nghiệp vận tải hàng đông lạnh, hoa quả từ TP.HCM đi Hà Nội và các tỉnh phía Bắc cho biết, các loại phí cầu đường mà doanh nghiệp phải chi bình quân 1,8 triệu đồng/xe (trọng tải 13 tấn trở lên), tức chiếm từ 6- 8% giá cước vận tải. Nếu xe siêu trường, siêu trọng hoặc lỡ chở qúa tải thì phải thêm phí… mãi lộ.Các loại phí “không ghi được hóa đơn” của mỗi chuyến xe hàng trên đường từ Nam ra Bắc khoảng 3,5- 4 triệu đồng và hàng hóa xuất khẩu ra nước ngoài phí cũng đè nặng vai DN. Quá nhiều các loại phí cũng là một trong những yếu tố làm giảm sức cạnh tranh của DN và hàng hóa Việt.

Giảm phí để tiếp sức cho doanh nghiệp

Một ký thịt heo, thịt gà hay một quả trứng từ trại nuôi đến thị trường tiêu thụ phải đóng rất nhiều loại phí, đây là một thực tế đang chồng trên vai DN với một sức nặng không hề nhỏ, gây đình đốn sản xuất. Vì vậy việc giảm phí hoặc tính phí hợp lý trong lúc khó khăn chính là biện pháp cần thiết để tiếp sức cho DN.

Bà Trịnh Thị Mùi, chủ trại heo ở Xuân Lộc, Đồng Nai cho biết, trong quy trình chăn nuôi heo công nghiệp khâu ATVSTP đã được người chăn nuôi kiểm soát nghiêm ngặt từ trại chăn nuôi đến bàn ăn,  thế nhưng nhiều đoàn kiểm tra, trong đó có đoàn kiểm tra cấp xã, phường mà kỹ thuật, phương tiện kiểm tra lẫn chuyên môn không có nhiều vẫn thường xuyên đến cơ sở để kiểm tra. DN phải thường xuyên tiếp những đoàn kiểm tra như vậy vừa tốn tiền phí, vừa mất thời gian tiếp đãi, trong khi chất lượng sản phẩm cũng chả tăng thêm.

Theo bà Mùi, việc đóng phí trong hoạt động chăn nuôi heo là cần thiết nhưng phí đóng nhiều khoản như hiện nay thì không nên làm. Đối với hoạt động chăn nuôi heo công nghiệp, DN đã đóng thuế, thuế lại lũy tiến tăng hàng năm, trong tiền thuế này chắc chắn bao gồm cho cả tiền phí như phí môi trường, phí giết mổ… vì vậy cần giảm bớt một số phí để tiếp sức cho DN kinh doanh sản xuất.  

Ông Văn Đức Mười- TGĐ Vissan cho rằng, Nhà nước thu phí cũng được nhưng thực chất phí này phục vụ cho cái gì mới đáng quan tâm. Trong thực tế thu phí này không thấy sâu sát và chặt chẽ với vấn đề kiểm soát chất lượng sản phẩm. Với một đơn vị sản xuất thì nguồn nguyên liệu đã được kiểm soát từ chăn nuôi đến giết mổ rồi. Bây giờ lại đi kiểm tra lại từng khâu thì quả là lãng phí.

Bà Nguyễn Thị Huân, Giám đốc Công ty Ba Huân cho biết, mỗi quả trứng thu mua từ các trang trại ở tỉnh về nhà máy xử lý chi phí kiểm dịch DN phải trả 4,5-5,5 đồng/qủa trứng. Ngoài ra, DN còn phải mua một tờ giấy chứng nhận kiểm dịch với mức giá 5.000 đồng/tờ cho các lô hàng bán ra trong nội thành TP.HCM và 30.000 đồng/tờ cho lô hàng xuất đi các tỉnh. Khi vận chuyển từ nhà máy đến cơ sở tiêu thụ, nếu cơ quan thú y phúc kiểm, chi phí lại phải tốn thêm 30.000-50.000 đồng/lô hàng.

“Phí kiểm dịch nhiều khiến giá thành bị đội lên trong khi công việc kiểm dịch chỉ đơn giản là đếm trứng tính tiền. Để kích thích sức mua, thúc đẩy chăn nuôi, thiết nghĩ cách tính phí hiện nay đối với ngành chăn nuôi gia cầm nên giảm bớt, phí nào nên bớt thì ngành nông nghiệp phải tính để DN nhờ”- bà Huân nhấn mạnh. 

Theo ông Thái Văn Chung- Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM, phí vận tải ở Việt Nam hiện nay rất cao, phí cao giá hàng hóa sẽ bị đội thêm, DN kinh doanh vận tải thì không có lãi, đã thế việc kinh doanh càng khó hơn. Ông Mã Anh Bình, giám đốc Công ty vận tải Hòa Bình (quận 6) tính toán, trong giá cước vận tải, xăng dầu chiếm 45%, phí cầu đường chiếm 10-20%, còn lại là các chi phí khác cộng vào.

Trong kinh doanh vận tải hàng hóa, các loại phí hầu như mỗi năm phí càng phát sinh thêm, giá phí năm sau cao hơn năm trước. Để giảm phí trong hoạt động vận tải hàng hóa, ông Bình để xuất phí cầu đường nên tính luôn vào xăng dầu, các loại phí khác nên cọng dồn để thanh toán một lượt, vì cứ mỗi khi thu phí ngoài tiền phí phải đóng, nhiều khi còn phải nộp thêm tiền “ăn theo phí”, gây mất thời gian và thêm nhiều bức xúc cho người kinh doanh.

Trong hoạt động sản xuất hàng hóa, rõ ràng các loại phí đã và đang khiến  DN phải “oằn mình” chịu đựng, trong đó có những loại phí đã lỗi thời, không còn phù hợp với tình hình sản xuất kinh doanh hiện nay khiến DN vô cùng bức xúc. Thu phí là cần thiết nhưng phải thu đúng đối tượng, đúng mục đích, phí thu phải làm lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh, bằng không phí sẽ “đè chết”  DN.

Thế Vĩnh – Mai Ca
Nguồn: Báo điện tử Công thương