Doanh nghiệp xuất khẩu: Kim ngạch tăng, sao lợi nhuận vẫn thấp?
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Nghịch lý kim ngạch “tăng” – lợi nhuận “thấp”

Thường thì kim ngạch XK gia tăng, lợi nhuận cũng tăng theo, tuy nhiên trong bối cảnh 6 tháng đầu năm nay, qui luật này đã không diễn ra. Theo Bộ Công Thương, 6 tháng đầu năm, XK của Việt Nam đạt 30, 6 tỉ USD, tăng 35,8% so với cùng kỳ năm 2007. Đây là mức tăng trưởng cao nhất so với những năm trước.

Có một thực tế mà các đại biểu tham dự giao ban trực tuyến đề cập chính là việc tăng trưởng kim ngạch này không có nghĩa là DN ít khó khăn, nhất là lợi nhuận cuối cùng. ông Nguyễn Chiến Thắng Chủ tịch Hiệp hội chế biến gỗ và mỹ nghệ TP.Hồ Chí Minh cho biết: “Đối với các DN sản xuất đồ gỗ, mỹ nghệ, giá XK phải tăng 15 – 20% thì mới đảm bảo cho các chi phí đầu vào. Tuy nhiên hiện các khách hàng chỉ đồng ý tăng tới 10 – 12% nên ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của DN. Điều quan trọng hơn nữa là nếu không tăng giá thì lỗ, nếu quyết định tăng thì khả năng khách hàng sẽ bỏ sang nhà XK khác. Đồng quan điểm này, còn có đại diện hiệp hội một số ngành: thủy sản, điều, ca cao – cà phê…, đây được xem là những mặt hàng đang có lợi thế về giá XK nhưng trên thực tế thì lợi nhuận cuối cùng đối với DN và người nông dân lại không đáng kể.

Bên cạnh đó, việc thiếu lao động và cắt điện không báo trước tưởng như là hai vấn đề riêng rẽ nhưng trong bối cảnh nhân công đang trở nên quý báu đối với nhiều DN sản xuất thì việc cắt điện lại là tác nhân gây thiệt hại rất lớn. ông Nguyễn Đức Thuấn, Chủ tịch Hiệp hội Da giày Việt Nam tỏ ra cực kỳ bức xúc và cho rằng, việc cắt điện không báo trước khiến cho các DN thiệt hại rất lớn. Nhất là đối với một số ngành sản xuất sử dụng mấy ngàn lao động như da giày, dệt may thì việc cắt điện đột ngột khiến cho mấy ngàn công nhân phải nghỉ việc, trong khi DN vẫn phải trả tiền là điều hết sức bất hợp lý. ông Nguyễn Đức Thuấn còn gọi việc cắt điện này như bức tử DN! ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) phát biểu: “Mất điện là nạn khủng khiếp đối với các doanh nghiệp chế biến và XK cá tra. Trong khi Chính phủ chỉ đạo các DN thu mua chế biến hết cá tra, basa cỡ lớn cho nông dân thì một trong những nguyên do làm chậm tiến độ thu mua này là do… cúp điện. Do không có điện, các nhà máy chỉ có thể hoạt động khoảng 50% công suất”.

Đau đầu vì tỷ giá và vốn

Khó có thể hình dung được một hội nghị nào mà tất cả các ý kiến phát biểu của DN, hiệp hội ngành hàng, lãnh đạo các Sở, địa phương lại đều đề cập tới chung một vấn đề là vốn và chính sách tiền tệ, tỉ giá đối với DN hiện nay. Bà Nguyễn Thị Bích Hồng, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh đã đưa ra 5 kiến nghị lớn đối với Chính phủ, Bộ Công Thương và các Bộ, ngành chức năng khác, trong đó vấn đề vốn và lãi suất được đề cập ngay đầu tiên. Bà Hồng cho rằng: “Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước tuy đã tháo gỡ rất nhiều khó khăn cho DN nhưng thời gian tới cần phải có những giải pháp điều hành lãi suất, có lộ trình điều chỉnh hạ lãi suất cho vay đồng thời tiến hành thanh kiểm tra thường xuyên để các ngân hàng không “xé rào” và biến tướng trong việc thu thêm các dịch vụ khác ngoài qui định khiến mức lãi suất càng bị đẩy lên cao”.

Trong khi đó, Hiệp hội thuỷ sản cho biết: “Quyết định 09 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước thì chỉ được vay bằng đồng tiền nội tệ với lãi suất hiện đang cực cao, nhưng ngoại tệ thu về bán cho ngân hàng theo biên độ tỉ giá là 2%, trong khi thực tế trên thị trường cao hơn thế, càng làm cho DNXK thiệt thòi”. Bà Phạm Thị Tước, đại diện Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam cho rằng, lãi suất quá cao sẽ làm giảm sức cạnh tranh và về lâu dài, doanh nghiệp cà phê Việt Nam sẽ chỉ trở thành đại lý của doanh nghiệp nước ngoài.

Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bùi Xuân Khu khẳng định, sẽ ưu tiên cho phát triển xuất khẩu. Để bảo đảm cho xuất khẩu tăng trưởng bền vững, doanh nghiệp phải đẩy mạnh sản xuất, triệt để thực hành tiết kiệm chi phí, nguyên phụ liệu để hàng hoá có sức cạnh tranh. Với những khó khăn về tín dụng, ngoại tệ, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, tạo điều kiện cho doanh nghiệp được ưu tiên vay phục vụ xuất khẩu. Bộ trưởng Bộ Công Thương cũng đã chỉ đạo thành lập Tổ công tác có sự tham gia của đại diện một số Bộ, ngành như Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, thuế, hải quan cứ 10 ngày họp giao ban xuất nhập khẩu một lần nhằm tháo gỡ kịp thời những khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu từ nay đến cuối năm 2008. Về vấn đề thiếu điện, mong mỏi của Chính phủ và doanh nghiệp là phải khắc phục tối đa những khó khăn, đủ điện cho sản xuất, nếu thiếu phải có lịch trình cụ thể, có danh mục ưu tiên những hộ sản xuất có nhu cầu sử dụng điện cao hơn. Bộ Công Thương sẽ kiểm soát chặt chẽ các yếu tố này và mong ngành điện học tập Ngân hàng Nhà nước, kiên quyết xử lý những trường hợp cố tình gây khó cho doanh nghiệp.

Nguồn: Báo Đời sống và pháp luật  điện tử