Giới luật và doanh nghiệp cần bắt tay để phát triển
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Có thể nói, quá trình hội nhập quốc tế đang diễn ra rất nhanh, đòi hỏi các DN Việt Nam phải nâng cao hiểu biết pháp luật trong nước và quốc tế để tránh những rủi ro khi có tranh chấp xảy ra. Việt Nam chính thức là thành viên của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) là một cơ hội lớn, mở ra cho các DN trong nước thông thương ra thị trường thế giới. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế, pháp lý đã cảnh báo về những rủi ro trong ký kết hợp đồng kinh tế có yếu tố nước ngoài. Luật sư Nguyễn Kiến Thiết – Trưởng văn phòng Luật sư Kiến Thiết cho biết: “Chỉ cảnh báo thôi là chưa đủ. Vẫn còn có những DN nhắm mắt làm ngơ. Tệ hại hơn, một số vụ việc khi có trát của trọng tài quốc tế, DN mới lớn tiếng cãi cùn: “Có mà kiện củ khoai! “. Nhưng họ đâu biết rằng, trong luật chơi bình đẳng thì ngay cả đến “củ khoai” cũng có thể được coi là đối tượng bị khởi kiện. Khi mà đã thua kiện rồi thì phải nộp phạt. Đôi khi số tiền bị phạt còn lớn hơn nhiều so với số tiền lần đầu được thông báo… Và đến khi nhận thức được sự việc xảy ra không phải là trò đùa nữa thì lúc đó DN đành phải ngậm bồ hòn làm ngọt để nộp phạt, nếu không muốn bị xử phạt bằng một chế tài nghiêm khắc khác.

Theo ông Trần Hữu Liên – Trưởng Ban pháp chế Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam, những DN mạnh thường có nhiều dự án đầu tư, hợp đồng kinh doanh với đối tác nước ngoài. Gần đây, một số chuyên gia pháp lý tham gia tranh tụng ở một số tổ chức trọng tài quốc tế (người bảo vệ quyền lợi cho DN Việt Nam) khi có tranh chấp thì hầu như bị thua kiện. Lỗi thua kiện đều xuất phát từ lỗi pháp lý trong hợp đồng. Để khắc phục tình trạng này, ông Liên cho rằng, hơn lúc nào hết, hoạt động kinh doanh của DN muốn thành công không thể không tuân thủ các quy định của pháp luật.

Nhìn từ hoạt động thực thi pháp luật trong DN, ông Đinh Việt Thanh – Trưởng phòng Pháp chế Công ty Cổ phần May 10 khẳng định: đây là vấn đề khó nhưng không phải mới đối với DN. Theo đánh giá của một số DN hoạt động xuất khẩu nhiều năm, việc áp dụng luật và thông lệ quốc tế không đáng ngại. Cái ngại là thị trường mới hoặc sản phẩm mới khi xuất khẩu vào thị trường nước bạn. Khó nhất hiện nay là tìm người tư vấn? Nhìn vào đội ngũ hơn 3.900 luật sư Việt Nam, chỉ có trên dưới 50 người hiểu biết sâu về luật quốc tế để hỗ trợ DN trong những giao dịch thương mại. Song thực tế chỉ có khoảng 10- 15 “thầy cãi” đáp ứng được các tiêu chuẩn pháp luật thế giới.

Nói về sự hợp tác giữa luật sư và DN trong thời gian qua, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP. Hà Nội – PGS. TS. luật sư Phạm Hồng Hải thẳng thắn: “Trong cơ chế thị trường và quá trình hội nhập, sự trợ giúp pháp lý từ phía luật sư và các tổ chức hành nghề luật sư cho DN là một trong những điều kiện tiên quyết bảo đảm sự phát triển bền vững của DN. Đáng tiếc, không phải tất cả DN đều biết điều đó. Trong một thời gian dài, ở nước ta mối quan hệ giữa giới DN với luật sư chưa được gần gũi và gắn bó”. “Mặt khác, các DN và bản thân không ít luật sư và tổ chức hành nghề luật sư có quan niệm luật sư chỉ bảo vệ (phòng thủ) khi có tranh chấp xảy ra. Thực ra, trên thương trường, nhiều DN đã thuê luật sư như đội quân tác chiến chiến lược, như một lực lượng “tấn công”. Ví dụ, Hiệp Hội nuôi cá da trơn của Mỹ đã dùng luật sư để “tấn công” các DN nuôi trồng thuỷ sản Việt Nam”, luật sư Phạm Hồng Hải nhấn mạnh.

Cùng chủ đề này, luật sư Nguyễn Thị Thu Hiền nhận định: “Các DN Việt Nam vẫn chưa tận dụng được hết những cơ hội tiếp cận thị trường nước ngoài do hạn chế khả năng và kiến thức hiểu biết thị trường, cơ chế chính sách – pháp luật và các thông lệ trong mua bán hàng hoá quốc tế. Mặt khác, các nước có xu hướng áp đặt nhiều biện pháp bảo hộ thông qua hàng rào kỹ thuật (chống bán phá giá, trợ cấp, tự vệ, tiêu chuẩn môi trường…). Chính vì vậy, vai trò của luật sư hướng dẫn DN xuất khẩu, nhập khẩu trong việc thực hiện đúng các quy định về hàng rào kỹ thuật, cũng như hiểu rõ pháp luật quốc tế, để tránh không bị áp dụng các hàng rào thương mại, trái với các quy định của WTO là điều rất cần thiết”.

Trong diễn đàn giao lưu giữa Đoàn Luật sư TP. Hà Nội và CLB Pháp chế DN (Bộ Tư pháp), các đại biểu tham dự (trong đó phần lớn luật sư và DN) đều có chung nhận xét: tới đây, giới luật sư và DN Việt Nam cần bắt tay nhau hỗ trợ nhau cùng phát triển trong thời hội nhập. Nếu không, việc cả hai giới này đều thua trên sân nhà là điều khó tránh khỏi.

Nguồn: Báo Đời sống và pháp luật