Gỡ vướng kiểm tra an toàn thực phẩm hàng miễn thuế
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Quy định có hợp lý?

Khoản 2 Điều 14 Nghị định 38/2012 của Chính phủ quy định các mặt hàng thực phẩm nhập khẩu kinh doanh bán tại cửa hàng miễn thuế không thuộc các trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP. Như vậy, các mặt hàng thực phẩm nhập khẩu kinh doanh bán tại cửa hàng miễn thuế không thuộc các trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP theo Nghị định này. Tuy nhiên, tại Thông tư 28/2013 của Bộ Công Thương lại quy định thực phẩm mang theo người nhập cảnh để tiêu dùng theo định mức được miễn thuế nhập khẩu. Đối chiếu quy định này, cửa hàng miễn thuế bán cho khách nhập cảnh chỉ bán theo tiêu chuẩn định mức hành lý mang theo người của khách nhập cảnh; cửa hàng miễn thuế xuất cảnh chỉ bán cho khách xuất cảnh không tiêu thụ tại thị trường Việt Nam. Cũng theo Điều 4 tại Thông tư này quy định, các sản phẩm thực phẩm chỉ được phép lưu thông, tiêu thụ tại thị trường Việt Nam sau khi đã được cơ quan kiểm tra nhà nước cấp một trong các giấy tờ: Thông báo thực phẩm đạt yêu cầu nhập khẩu hoặc thông báo thực phẩm chỉ kiểm tra hồ sơ.

Theo cách hiểu của các doanh nghiệp thì toàn bộ các sản phẩm kinh doanh tại các cửa hàng miễn thuế tại các sân bay quốc tế không lưu thông, không tiêu thụ tại thị trường Việt Nam, do đó không cần hai loại giấy thông báo theo quy định tại Thông tư trên. Như vậy, việc quy định kiểm tra nhà nước về vệ sinh ATTP đối với các mặt hàng thực phẩm như: bánh kẹo, sô cô la; rượu… là không cần thiết và gây tốn chi phí và thời gian của doanh nghiệp. Đại diện một Công ty kinh doanh hàng miễn thuế sân bay Nội Bài cho biết: Hàng hóa kinh doanh tại cửa hàng miễn thuế là kinh doanh nhỏ lẻ. Tuy đa dạng về chủng loại, nhưng hạn chế về số lượng, nên việc lấy mẫu kiểm tra rất mất thời gian. Hơn nữa, hàng hóa nhập khẩu kinh doanh hàng miễn thuế không giống như hàng hóa xuất nhập khẩu bình thường. Mỗi lô hàng nhập về chủng loại mặt hàng rất lớn nhưng số lượng lại rất ít.

Những quy định chưa rõ như vậy đang gây trở ngại lớn cho một nhóm doanh nghiệp. Bởi, theo quy định tại Nghị định 38, một trong các trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP thuộc hàng thực phẩm quá cảnh, chuyển khẩu. Nhưng các quy định lại không nêu hàng nhập khẩu bán tại cửa hàng miễn thuế có thuộc phạm vi được miễn kiểm tra hay không. Nếu kiểm tra thì không phù hợp. Vì trên thực tế, theo quy định tại các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định 24/2009; Quyết định 44/2013) thì cửa hàng miễn thuế chỉ bán cho một số đối tượng và có định lượng nhất định.

Cần cơ chế quản lý đặc thù

Theo quan điểm của Tổng cục Hải quan, trường hợp thực phẩm nhập khẩu vào các cửa hàng miễn thuế bán cho hành khách xuất cảnh về bản chất cũng giống như thực phẩm quá cảnh, chuyển khẩu không tiêu thụ trong thị trường nội địa nên cũng thuộc trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP, tương tự như đối với hàng quá cảnh, chuyển khẩu quy định tại điểm c, khoản 2 Điều 14 Nghị định 38/2012 của Chính phủ. Còn đối với hàng hóa nhập khẩu bán tại cửa hàng miễn thuế khi bán cho đối tượng tiêu dùng tại Việt Nam như: Đối tượng nhập cảnh, thuyền viên, cơ quan, tổ chức, cá nhân được hưởng quyền ưu đãi miễn trừ ngoại giao, các đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi về thuế được mua hàng theo định mức quy định. Về bản chất tương tự đối tượng được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP theo điểm b, khoản 2 Điều 14 Nghị định 38/2012 của Chính phủ.

Theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Vũ Ngọc Anh, việc Chính phủ, Bộ Công Thương ban hành Nghị định 38/2012 và Thông tư 28/2013 là cần thiết để bảo đảm chất lượng hàng hóa nhập khẩu vào thị trường Việt Nam được an toàn. Song, với hàng hóa nhập khẩu kinh doanh tại cửa hàng miễn thuế là trường hợp đặc thù thì cần có cách thức quản lý phù hợp để vẫn bảo đảm đúng yêu cầu quản lý mà không gây cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần chịu trách nhiệm về chất lượng an toàn thực phẩm bán tại cửa hàng miễn thuế nhưng không có nghĩa cơ quan quản lý không thực hiện kiểm tra.

Để giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp, trước mắt, Bộ Công Thương đã áp dụng biện pháp kiểm tra giảm đối với hàng hóa này. Theo đó, doanh nghiệp thực hiện kiểm tra nhà nước về ATTP đối với thực phẩm nhập khẩu chỉ theo phương thức kiểm tra hồ sơ. Song, đây cũng chỉ là cách tháo gỡ tạm thời và vẫn chưa rõ phạm vi điều chỉnh của loại hình kinh doanh này. Từ những bất cập cũng như thực tế doanh nghiệp đang vướng mắc đòi hỏi cần sớm có quy định hàng hóa nhập khẩu kinh doanh tại cửa hàng miễn thuế là đặc thù để phù hợp với quy định về trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP quy định tại Nghị định 38/2012 – là hàng thực phẩm quá cảnh, chuyển khẩu.

 Điều 14, Khoản 2 về Kiểm tra thực phẩm nhập khẩu tại Nghị định 38/2012 của Chính phủ quy định các trường hợp sau đây được miễn kiểm tra nhà nước về ATTP đối với thực phẩm nhập khẩu:

Thực phẩm mang theo người nhập cảnh để tiêu dùng cá nhân trong định mức được miễn thuế nhập khẩu;

Thực phẩm trong túi ngoại giao, túi lãnh sự;

Thực phẩm quá cảnh, chuyển khẩu;

Thực phẩm gửi kho ngoại quan;

Thực phẩm là mẫu thử nghiệm hoặc nghiên cứu;

Thực phẩm là mẫu trưng bày hội trợ, triển lãm.

Minh Vũ
Nguồn: Báo điện tử Đại biểu nhân dân