Hãy để thị trường tự điều chỉnh
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Quy định có hợp lý?

Theo Thông tư 128/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính và sau đó là Nghị định 08/2015/NĐ-CP, kho ngoại quan phải có diện tích tối thiểu 5.000m2, bao gồm nhà kho, bãi và các công trình phụ trợ, trong đó kho chứa hàng phải có diện tích từ 1.000m2 trở lên. Theo hướng dẫn của Tổng cục Hải quan, đối với trường hợp kho ngoại quan chưa đáp ứng quy định về diện tích tối thiểu, DN không được lưu giữ các loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có mức thuế suất từ 10% trở lên; không thực hiện thủ tục thu hẹp diện tích kho ngoại quan. Đối với kho chuyên dùng để lưu giữ một hoặc một số chủng loại hàng hóa có yêu cầu bảo quản đặc biệt thì kho ngoại quan phải có diện tích tối thiểu 1.000m2. Riêng đối với bãi ngoại quan chuyên dùng phải đạt diện tích tối thiểu 10.000m2, không yêu cầu diện tích kho.

Ngay khi Thông tư được ban hành năm 2013, quy định này đã bị nhiều doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan phản ứng. Theo đại diện Công ty TNHH Lotte Logistics Việt Nam, quy định này không hợp lý cả về mặt khách quan và chủ quan. Trước hết, kho đông lạnh ngoại quan là kho chuyên dùng; công suất được tính bằng vị trí pallet có quy cách trung bình là 120x100x150cm, tương đương mét khối chứ không phải mét vuông. Trong khi đó, nếu chiếu theo quy định tại Nghị định và Thông tư thì với khu vực chứa hàng có diện tích tối thiểu 1.000m2, sức chứa sẽ tương đương 2.000 tấn nguyên liệu thủy hải sản. “Kinh nghiệm cho thấy, kho ngoại quan đông lạnh chưa bao giờ có hàng chứa đạt con số 1.000 tấn kể từ khi kho đông lạnh đầu tiên đi vào hoạt động ở Bình Dương từ năm 2003 đến nay”, đại diện của Lotte Logistics Việt Nam cho biết. Mặt khác, với các mặt hàng nông, lâm, thủy sản, thì nhu cầu của khách hàng và nguồn cung ứng luôn biến động theo mùa, do đó dễ hiểu là các doanh nghiệp thường linh động thay đổi sức chứa của kho cho phù hợp. Nếu lúc nào cũng phải bảo đảm diện tích tối thiểu tới 1.000m2 thì đúng là đã cản trở quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp. Bởi vậy, nhiều doanh nghiệp kinh doanh logistics kiến nghị Chính phủ bỏ quy định ở Nghị định 08/2015/NĐ-CP mà nên áp dụng quy định cũ về việc không bắt buộc diện tích tối thiểu trong Nghị định 154/2005/NĐ-CP.

Nơi thừa, nơi thiếu và quy luật thị trường

 Kho ngoại quan là khu vực kho, bãi được thành lập trên lãnh thổ Việt Nam, ngăn cách với khu vực xung quanh để tạm lưu giữ, bảo quản hoặc thực hiện một số dịch vụ đối với hàng hóa từ nước ngoài, hoặc từ trong nước đưa vào kho theo hợp đồng thuê kho ngoại quan được ký giữa chủ kho ngoại quan và chủ hàng.

Phó trưởng phòng Phòng Giám sát quản lý hải quan, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thanh Long cho biết, với những địa phương quỹ đất còn lớn thì việc đáp ứng quy định về diện tích theo Thông tư 128 khá dễ dàng nhưng với TP Hồ Chí Minh thì đây lại là yêu cầu khó. Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh hiện đang quản lý 19 doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan, trong đó nhiều doanh nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu về diện tích. Những doanh nghiệp này cho biết, do mặt bằng diện tích sử dụng chật hẹp nên không thể mở rộng thêm. Trong khi đó, tại Bình Dương, một trong hai địa phương có số lượng kho ngoại quan lớn nhất các tỉnh phía Nam, theo đánh giá của Cục Hải quan tỉnh này thì hầu hết kho ngoại quan trên địa bàn đều hoạt động hết công suất thiết kế. Nhiều doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan tại đây đang xin được mở rộng vì nhu cầu thuê kho ngoại quan rất lớn.

Việc xác định diện tích tối thiểu kho ngoại quan trong Nghị định và Thông tư được cho là nhằm chấn chỉnh tình trạng nhiều kho ngoại quan hoạt động manh mún, nhỏ lẻ kém hiệu quả – sản phẩm của thời kỳ buông lỏng cấp phép kinh doanh kho ngoại quan. Nhưng thực tế việc chấn chỉnh bằng quy định “cứng” như vậy có cần thiết? Nhiều doanh nghiệp đi thuê hoặc kinh doanh kho ngoại quan cho biết, hoạt động kinh doanh kho ngoại quan đang dần thu hẹp và tập trung hơn từ khi tình hình kinh tế trong và ngoài nước trở nên ảm đạm, đồng thời với việc siết chặt đối tượng hàng hóa ra vào kho ngoại quan nhằm chống thất thu thuế. Một cán bộ hải quan phụ trách kho ngoại quan khu vực cảng Khánh Hội, TP Hồ Chí Minh cho hay, trước đây trong khu vực có đến 3 kho ngoại quan nhưng cho đến nay chỉ còn 1 kho. Một trong số đó đã di chuyển ra khu vực cảng Hiệp Phước để tận dụng hệ thống hạ tầng đã tương đối hoàn thiện ở khu vực này.

 Rõ ràng, tự quy luật cung cầu của thị trường hoàn toàn có thể đào thải các doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả. Thiết nghĩ, nếu muốn quản lý hoạt động kinh doanh kho ngoại quan thì cơ quan quản lý nên tập trung hơn vào công tác đầu vào là quy hoạch và cấp phép, thay vì “vẽ” ra các quy định cản trở quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp. Đầu ra, hãy để thị trường tự điều chỉnh.

Phương Trang

Nguồn: Báo điện tử Đại biểu nhân dân