Khốc liệt cuộc chiến giành nhân lực tài chính, ngân hàng
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Không ít ngân hàng tìm cách câu kéo nhân viên của nhau bằng những mức lương hàng nghìn USD/tháng cùng nhiều quyền lợi về cổ phiếu, nhà, xe, điện thoại…

Thiếu hụt nhân lực ngân hàng – Báo động đỏ

Tốc độ phát triển nhanh chóng của thị trường tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, kiểm toán…. làm thị trường nhân lực tài chính- ngân hàng lên cơn sốt đùng đùng. Ông Bùi Quang Vinh, Giám đốc Khối quản trị nguồn nhân lực Techcombank cho hay: Theo ước tính của một số nhà quản lý, hiện có khoảng trên 30.000 nhân viên làm việc trong ngành ngân hàng. Năm 2008, mỗi ngân hàng dự kiến tăng nhân sự khoảng 50%, như vậy số lượng cần tuyển đã lên đến 15.000 nhân viên mới. Chưa kể, với số lượng khoảng 7 ngân hàng mới ra đời trong năm 2008, nhu cầu nhân sự cho năm đầu dự đoán cũng phải trên 5.000 người. Trong khi đó, hàng năm chỉ có khoảng hơn 10.000 sinh viên ĐH ra trường, riêng về số lượng đã chưa đủ, chưa nói gì đến chất lượng.

Còn một lãnh đạo bộ phận nhân sự của Eximbank thì lo lắng, sự xuất hiện ồ ạt các NHTM, các tổ chức tài chính nước ngoài với tiềm lực lớn về vốn, chế độ lương bổng cao… chắc chắn sẽ tạo động lực thu hút mạnh nguồn nhân lực trong nước. Theo tính toán, một NHTM mới thành lập với quy mô vốn điều lệ tối thiểu 1.000 tỷ đồng cũng cần ít nhất 100- 200 nhân viên để khởi sự, trong đó đa phần là những người có kinh nghiệm. Nếu sắp tới 10 ngân hàng được duyệt thì sẽ cần đến khoảng 2.000 nhân sự. Đơn cử, Eximbank mỗi năm tổ chức hàng chục đợt tuyển dụng song vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu về nhân sự. Bình quân nhân sự Eximbank tăng hàng năm 60-70%, do nhu cầu phát triển mạng lưới, chỉ tính riêng năm 2007, nhân sự Eximbank đã tăng tới 1.000 người, dự kiến tới năm 2009 sẽ tăng gấp đôi. Các NHTM khác cũng tương tự, thậm chí còn cao hơn.

Ông Nguyễn Văn Giàu, Thống đốc NHNN Việt Nam:

Chúng ta thấy rõ trong năm 2007, sự phát triển nhanh của hệ thống các tổ chức tín dụng đã tạo ra sự cạnh tranh gay gắt về nguồn nhân lực, gây bất ổn, kể cả NHNN. Năm 2007, đội ngũ cán bộ của NHNN là 5.000 người nhưng tôi thấy xót xa vì đội ngũ được đào tạo trình độ tiến sĩ còn thấp, chỉ khoảng 1%. Con số này chỉ bằng 1/25 so với các ngân hàng trung ương ở châu Âu hoặc bằng 1/10 so với một số ngân hàng trung ương trong khu vực.

Hiện NHNN đã nhận được đơn của của 19 tổ chức trong nước xin thành lập NHTMCP, NHNN đã đồng ý về nguyên tắc 4 hồ sơ. Ngoài ra, NHNN cũng đã nhận được 24 hồ sơ xin thành lập NHTM của DN nước ngoài, đã đồng ý về mặt nguyên tắc 3 hồ sơ. Như vậy, chúng tôi dự báo, sự dịch chuyển nhân lực ngân hàng năm 2008 còn sôi động hơn nhiều do thiếu nguồn cung ở cả hai tầng: nhân viên và quản lý.

Không chỉ ngành ngân hàng, cùng với cơn sốt của thị trường chứng khoán, nhân lực cho các công chứng khoán cũng đang làm đau đầu các nhà quản lý và DN. Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bành Tiến Long cho biết: Hiện tại, cả nước có 74 công ty chứng khoán đang hoạt động và còn nhiều công ty mới sắp ra đời, cần ít nhất 1.500 nhân viên, trong khi khả năng cung cấp mới chỉ có trên 300 nhân viên môi giới chứng khoán có chứng chỉ hành nghề.

Trong “cơn khát” nhân lực (cả nhân viên và cán bộ quản lý) này, nhiều DN đã phải đẩy mức lương của người lao động cao tới mức phi lý, thậm chí trả hàng nghìn USD và thực hiện nhiều “chiêu” khác để lôi kéo nhân viên của các ngân hàng khác, gây ra sự cạnh tranh không lành mạnh trong thị trường lao động tài chính- ngân hàng. Bên cạnh đó, nhiều ngân hàng, công ty phải chấp nhận “hạ chuẩn” trong tuyển dụng.

Chảy máu chất xám – Những nghịch lý

Có một nghịch lý hiện nay là hệ thống các ngân hàng nhà nước (gồm cả Ngân hàng Chính sách xã hội và Ngân hàng Phát triển Việt Nam) chiếm tới 70% thị trường tín dụng ngân hàng, nhưng cơ chế về tiền lương và đãi ngộ có khoảng cách xa với thị trường. Nhiều ngân hàng nhà nước có lãi lớn nhưng không thể trả lương cho nhân viên cao do bị bó buộc trong khung lương do Nhà nước quy định. Thực tế này đã dẫn đến tình trạng “chảy máu” chất xám.

Nguy hiểm hơn, một số lượng lớn các nhân viên này chạy sang ngân hàng có yếu tố nước ngoài, làm suy yếu hệ thống ngân hàng nội địa. Kể cả Ngân hàng Nhà nước việt Nam cũng đang bị rơi vào tình trạng này với nhiều chuyên viên và cán bộ quản lý cấp cao (kể cả cấp vụ trưởng) cũng xin ra đi vì mức lương và chế độ đãi ngộ quá thấp so với các NHTM.

Lãnh đạo một ngân hàng cho rằng, nếu không có những thay đổi cơ bản trong hệ thống cơ chế nói chung và chính sách nhân sự nói riêng thì các ngân hàng nhà nước vẫn phải tiếp tục nhìn cán bộ của mình ra đi. Vì vậy, vấn đề quan trọng trước hết là Nhà nước cần sửa đổi cơ chế thông thoáng hơn, “cởi trói” cho các tổ chức tài chính.

Ngoài chế độ đãi ngộ phù hợp, các tổ chức tài chính cũng cần bố trí và sử dụng cán bộ hợp lý, có chế độ bổ nhiệm, khen thưởng để khuyến khích cán bộ. Bên cạnh đó, việc phối hợp giữa các ngân hàng, tổ chức tín dụng, công ty tài chính với các trường ĐH, các cơ sở đào tạo để đào tạo theo nhu cầu sử dụng cũng vô cùng cần thiết.

Nguồn: Báo Kinh tế Hợp tác