Kinh tế tư nhân được đề xuất là “động lực chủ yếu”
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Bản báo cáo này, do Uỷ ban Kinh tế chuẩn bị trên cơ sở kiến nghị của các học giả, các nhà kinh tế trong nước tại một hội thảo tại Đà Nẵng vào tháng trước, đã được gửi đến các đại biểu Quốc hội hôm 24-5.

Bản báo cáo cho biết, đa số ý kiến trong cuộc thảo luận đó đề nghị thay đổi và khẳng định coi kinh tế tư nhân là “động lực chủ yếu” hay “động lực quan trọng” của tăng trưởng kinh  tế.

Có thay đổi như nói  trên thì mới có bứt phá trong phát triển kinh tế, phù hợp với xu thế của nền kinh tế thị trường hiện đại.

Đổi mới tư duy về vai trò “động lực” của khu vực kinh tế tư nhân sẽ có ý nghĩa rất quan trọng góp phần làm  thay đổi tư duy trong thiết kế và hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô của các cơ quan có thẩm quyền của Chính phủ.

Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp nhà nước – vốn được xác định là đóng “vai trò chủ đạo” trong nền kinh tế – được báo cáo mô tả là rất kém hiệu quả.

Báo cáo cho biết, hàng năm có khoảng 12% doanh nghiệp nhà nước bị thua lỗ trong sản xuất kinh doanh, trong khi khu vực doanh nghiệp nói chung là 25%.

Tuy nhiên, mức lỗ bình quân của một doanh nghiệp nhà nước lại cao hơn 12 lần so với các doanh nghiệp khu vực khác. Chỉ tiêu hệ số thu nhập trên tài sản và hệ số thu nhập vốn cổ phần của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước là 20,8%, thấp hơn nhiều so với khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Lợi nhuận trước thuế trên vốn chủ sở hữu chỉ đạt khoảng 13,1%, thấp hơn nhiều so với lãi suất vay ngân hàng thương mại. Đặc biệt, có đến 80% tổng số lợi nhuận trước thuế đến từ 4 tập đoàn: dầu khí, viễn thông quân đội, bưu chính viễn thông và cao su, nghĩa là ở các tập đoàn, tổng công ty còn lại, tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu còn thấp hơn nữa.

Các doanh nghiệp nhà nước tăng trưởng dựa vào vốn, sử dụng nhiều tài nguyên thiên nhiên, được hưởng nhiều chính sách ưu đãi của Nhà nước nhưng hiệu quả đầu tư thấp.

Xuất phát từ thực tế trên, bản báo cáo của Uỷ ban Kinh tế kiến nghị, để tái cơ cấu kinh tế thành công, việc đổi mới tư duy về vai trò chủ đạo  của  kinh  tế  nhà  nước  thông  qua  việc  xác  định  rõ vai trò và chức năng của kinh tế nhà nước nói chung và doanh nghiệp nhà nước nói  riêng  là điều hết sức quan trọng và cấp bách.

Báo cáo cho biết, ý kiến của nhiều nhà khoa học tại hội thảo đề nghị xem xét vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước  không nên hiểu và diễn giải thành DNNN, nhất là tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải giữ vị trí chi phối trong các ngành kinh tế và lĩnh vực then chốt của nền kinh tế và độc quyền trên nhiều lĩnh vực.

Cần xác định rõ phạm vi hoạt động của kinh tế nhà nước để tạo dư địa cho sự phát triển của các thành phần kinh tế khác.

Bản báo cáo cho rằng, việc sử dụng doanh nghiệp nhà nước làm công cụ điều tiết và ổn định kinh tế vĩ mô là không có cơ sở xét cả trên lý luận và thực tiễn.

Bên cạnh đó, bản báo cáo của Uỷ ban Kinh tế muốn xác định lại vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường vốn chứng kiến sự bùng nổ của khu vực kinh tế dân doanh và sự tham gia mạnh mẽ của khu vực FDI  làm tăng tỷ lệ đóng góp của khu vực tư nhân trong GDP lên tới gần 70%.

Bản báo cáo viết, Nhà nước cần xác định lại vai trò của mình với hai tư cách, một là thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu toàn dân; hai là thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với tất cả các thành phần kinh tế. Đồng thời, phân biệt rõ vai trò của Nhà nước và vai trò của thị trường.

Thị trường vận động theo những quy luật kinh tế khách quan chứ không đơn thuần nằm dưới và chịu sự chi phối có tính tùy định của Nhà nước. Chỉ trên cơ sở “phân nhiệm” mạch lạc giữa Nhà nước và thị trường thì Nhà nước mới có thể quyết định nên làm gì và không nên làm gì.

Nguồn: Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online