Năm 2016: Gánh nặng xây dựng văn bản
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Một tháng ban hành 2 văn bản

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tư pháp, từ ngày 27.1.2016 đến hết ngày 26.2.2016, đối với 48 văn bản nợ ban hành từ năm 2015 chuyển sang, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, cơ quan ngang Bộ đã ban hành 2 văn bản; còn 46 văn bản nợ chưa ban hành, gồm 10 nghị định, 27 thông tư, 9 thông tư liên tịch. Trong đó, 27/46 văn bản đang soạn thảo; 5/46 văn bản đã thẩm định và cơ quan chủ trì soạn thảo đang nghiên cứu tiếp thu, giải trình ý kiến thẩm định; 14/46 văn bản đã trình cấp có thẩm quyền để xem xét, ký ban hành. 

Điều đáng quan tâm là trong đó có những văn bản chậm ban hành đến 2 năm, cụ thể là Thông tư về điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị, phương tiện cho tổ chức giám định tư pháp công lập về kỹ thuật hình sự do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, hướng dẫn thi hành Luật Giám định Tư pháp (có hiệu lực từ ngày 1.1.2013). Hiện dự thảo này đang ở giai đoạn nghiên cứu tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân!!!. Hoặc, Nghị định về lộ trình và phương thức để Việt Nam tham gia hoạt động giảm nhẹ khí nhà kính toàn cầu hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường (có hiệu lực từ 1.1.2015), lý do được cơ quan soạn thảo giải trình là còn chờ kết quả Hội nghị COP 21. Tuy nhiên, hội nghị này đã kết thúc cách đây gần 2 tháng nhưng Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng chưa trình được văn bản. Và sau đó, ngày 28.12.2015, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có Công văn số 5586/BTNMT-KTTVBĐKH gửi Thủ tướng Chính phủ xin lùi thời hạn trình vào thời điểm sau khi Việt Nam đã hoàn thành đóng góp quốc gia tự nguyện (NDC) chính thức, hoàn thành thủ tục phê chuẩn theo quy định tại Điều 20 của Thỏa thuận Paris. Trước đề xuất của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Thủ tướng đã đồng ý.

Như vậy, cùng với số văn bản nợ từ năm 2015 chuyển sang,  trong năm 2016, các Bộ, cơ quan ngang Bộ có nhiệm vụ xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 187 văn bản quy định chi tiết. Trong đó có 48 văn bản nợ ban hành, gồm 12 nghị định, 27 thông tư, 9 thông tư liên tịch quy định chi tiết 17 luật đã có hiệu lực; 139 văn bản với 62 nghị định, 5 quyết định, 72 thông tư quy định chi tiết 18 luật được Quốc hội khóa XIII thông qua tại Kỳ họp thứ 8, thứ 9 và thứ 10, sẽ có hiệu lực hoặc nội dung giao quy định chi tiết sẽ có hiệu lực trong thời gian tới.

Từ thực tế này cho thấy, mặc dù số lượng văn bản nợ ban hành đã giảm 39 văn bản so với cùng kỳ năm 2015, giảm 85 văn bản. Nhưng công tác xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết trong đầu năm tới nay cũng chỉ có 2 văn bản nợ được ban hành, giảm số nợ văn bản trong năm 2015 còn lại 46 văn bản.

185 văn bản phải ban hành

Theo chương trình năm 2016, nhiệm vụ xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết của các Bộ, cơ quan ngang Bộ có tới 185 văn bản. Chính vì thế, Bộ Tư pháp đã đề nghị các Bộ, cơ quan ngang Bộ tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, chỉ đạo các đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm quy chế công vụ, tập trung chỉnh lý, hoàn thiện để ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành 46 văn bản còn nợ đọng; chủ động nghiên cứu, xây dựng 139 văn bản bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ và có hiệu lực cùng thời điểm có hiệu lực của luật.

 Cần thực hiện lồng ghép nội dung các văn bản quy định chi tiết nhằm hạn chế số văn bản cần ban hành để tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng của văn bản, trước mắt giải quyết số văn bản còn nợ từ năm 2015.

Bên cạnh giải pháp nêu trên, có một thực tế khác cần tính đến đó là hiện nay việc phối hợp giữa các cơ quan, bộ ngành trong việc ban hành văn bản còn nhiều hạn chế. Không hiếm tình trạng, bộ này chờ ý kiến của bộ kia, công văn thúc giục được thay bằng những cuộc làm việc của lãnh đạo các bộ, tuy nhiên kết quả văn bản cũng không được ban hành đúng thời hạn. Đơn cử, trong quá trình xây dựng Thông tư quy định việc thu, nộp, sử dụng phí khai thác, sử dụng dữ liệu tài nguyên môi trường biển và hải đảo, ngày 28.9.2015 Bộ Tài chính đã có công văn số 13422/BTC-CST gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị xây dựng đề án thu phí làm căn cứ xây dựng Thông tư. Tuy nhiên, cho đến nay Bộ Tài nguyên và Môi trưởng chưa gửi đề án nên Bộ Tài chính chưa có cơ sở xây dựng dự thảo Thông tư. Như vậy, đối với những dự thảo rơi vào tình trạng nêu trên thì cần nêu rõ trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành; công khai các bộ, ngành nợ đọng văn bản; đồng thời cũng cần công bố những giai đoạn của từng văn bản, chẳng hạn dự thảo đang “nằm” ở đâu, vướng khâu nào. Bởi, không ít dự thảo đã xong xuôi các bước, chỉ chờ lịch của Văn phòng Chính phủ… Điều đáng nói, khi vướng vì chờ lịch từ Văn phòng Chính phủ … thì ít có bộ, ngành nào lên tiếng.


Phạm Hải
Nguồn: Báo điện tử Đại biểu nhân dân