Nên bỏ thuế thu nhập với đầu tư trái phiếu
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Luật thuế Thu nhập hiện hành và Dự thảo Luật thuế TNDN sửa đổi đều quy định thuế TNDN trong việc chuyển nhượng trái phiếu Chính phủ hay lợi tức trái phiếu đều ở mức từ 25 – 28%. Các tổ chức khi đầu tư vào trái phiếu Chính phủ đều tính đến việc phải khấu trừ yếu tố thuế và chi phí. Nếu có thuế thì lãi suất trái phiếu phải cao vì phải bao hàm yếu tố thuế. Và nếu không có thuế thì lãi suất trái phiếu sẽ giảm. Như vậy bản chất của việc doanh nghiệp đóng thuế cho hoạt động đầu tư trái phiếu Chính phủ không phải là tiền của doanh nghiệp hay thu nhập của doanh nghiệp mà chính là khoản tiền ngân sách Nhà nước. Khoản tiền này được trả lại cho ngân sách Nhà nước sau khi doanh nghiệp nhận được lợi tức trái phiếu Chính phủ. Từ sự phân tích này để thấy rằng Nhà nước không hề được lợi từ việc thu thuế mà ngược lại. 
      
Do đó, việc không tính thuế TNDN với hoạt động đầu tư trái phiếu Chính phủ này nên có hiệu lực ngay sau kỳ họp Quốc hội tới. Theo VAFI, đây là một giải pháp rất quan trọng nhằm đạt được chương trình huy động vốn của Chính phủ. Đồng thời góp phần giảm ngay lãi suất huy động của thị trường xuống, nhất là trong bối cảnh hiện nay, mặt bằng lãi suất huy động của thị trường quá cao. Chúng ta cũng có thể sớm cải thiện được cơ cấu huy động vốn giữa vốn nội và vốn ngoại, tiến tới tỷ lệ huy động vốn ngoại cho đầu tư trái phiếu Chính phủ chỉ chiếm 30% khối lượng phát hành.  Cụ thể của việc bỏ thuế TNDN theo kiến nghị của VAFI sẽ thực hiện đối với các hoạt động chuyển nhượng và lợi tức trái phiếu Chính phủ, gồm trái phiếu chính phủ được phát hành qua kênh Kho Bạc Nhà nước, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB), của chính quyền địa phương, công trái, trái phiếu giáo dục, Bộ Tài chính phát hành ra thị trường quốc tế, tín phiếu ngân hàng Nhà nước…
      
Thực tế, khi nhà đầu tư mua công trái hay trái phiếu giáo dục (được miễn thuế TNDN) thì lãi suất bao giờ cũng giảm hơn so với lãi suất trái phiếu Chính phủ ở kỳ hạn tương ứng từ 1,5% – 2%. Nếu không tính thuế TNDN cho hoạt động đầu tư trái phiếu Chính phủ thì lãi suất huy động cũng sẽ giảm theo mức trên và điều này rất có lợi cho việc điều hành chính sách tiền tệ và chống lạm phát. Khi Chính phủ phát hành trái phiếu thông qua các định chế như Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng phát triển Việt Nam (VDB), Ngân hàng Nhà nước… thì ở mức độ ít nhiều cũng có sự cạnh tranh với việc huy động vốn của hệ thống ngân hàng thương mại. Trên nguyên tắc lãi suất trái phiếu chính phủ phải ở mức lãi suất chênh lệch lớn với mặt bằng huy động vốn của các ngân hàng thương mại, việc làm giảm mức lãi suất trái phiếu Chính phủ từ 1,5% -2% có một ý nghĩa hết sức quan trọng và sẽ góp phần làm giảm lãi suất huy động của khối ngân hàng thương mại khi không tính thuế đối với hoạt động đầu tư trái phiếu Chính phủ.
      
Việc đấu giá trái phiếu Chính phủ trong thời gian qua (kỳ hạn 5 năm với lãi suất 9,5%/năm) không thành công, chỉ bán được không quá 10%. Nguyên nhân cơ bản theo các chuyên gia là do việc đặt mức lãi suất thấp trong thời điểm hiện nay. Trong hoàn cảnh đó, nếu muốn phát hành thành công thì Bộ Tài chính phải nâng lãi suất huy động lên. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng, nếu chúng ta làm như vậy sẽ khó khăn trong việc giảm mặt bằng lãi suất huy động của khối ngân hàng thương mại xuống. Tuy vậy, nếu không tính thuế TNDN với trái phiếu Chính phủ thì Bộ Tài chính chỉ cần duy trì mức lãi suất khoảng 8,5% thì những phiên đấu giá vừa qua sẽ thành công tốt đẹp.
      
Với việc thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài vào trái phiếu chính phủ cũng cần phải tính đến tác động làm khan hiếm tiền đồng cũng như áp lực tăng giá VNĐ, nhất là những trái phiếu ngắn hạn. Để khắc phục vấn đề này, VAFI cho biết, chúng ta chỉ bằng giải pháp không tính thuế TNDN. Khi chúng ta tạo được cơ chế tăng cường huy động vốn trong nước cho đầu tư trái phiếu Chính phủ thì sẽ giải quyết được tốt bài toán mua ngoại tệ từ Ngân hàng Nhà nước cho mục tiêu đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng như đầu tư gián tiếp nước ngoài vào cổ phiếu của doanh nghiệp trong nước.  Và đề xuất này thực tế không phải là nhằm tạo ưu đãi cho các nhà đầu tư trái phiếu hay là làm thất thu ngân sách Nhà nước mà hoàn toàn phù hợp với thông lệ phổ biến trên thế giới.

Nguồn: Báo Người Đại biểu nhân dân