Phiên bản cuối của một dự luật đặc biệt?
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Đặc biệt trên nhiều phương diện

“Tiền thân” của dự án Luật sửa đổi, bổ sung Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư chính là dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến đầu tư, kinh doanh (sau đây gọi là dự án Luật), và nó vốn dĩ không có mặt trong chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016 của QH. Hai tháng trước khi Kỳ họp thứ 2 diễn ra, Chính phủ mới có Tờ trình gửi UBTVQH đề nghị bổ sung vào chương trình làm luật. Theo đó, dự án Luật sẽ được trình QH thông qua tại Kỳ họp thứ 2 theo quy trình một kỳ họp và soạn thảo theo trình tự, thủ tục rút gọn. Tuy chưa được đưa vào chương trình nhưng Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương soạn thảo, trình dự án Luật ngay trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8, đồng thời gửi Bộ Tư pháp thẩm định.  

Ban đầu, Chính phủ đã thống nhất trình QH xem xét sửa đổi, bổ sung 12 luật nhằm giải quyết nhanh chóng những vướng mắc của người dân và doanh nghiệp trong hoạt động đầu tư, kinh doanh. Tuy nhiên, khi “ra mắt” UBTVQH vào ngày 18.10, dự án Luật đã thu hẹp phạm vi điều chỉnh theo hướng chỉ giữ lại những nội dung sửa đổi, bổ sung của Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp và Luật Xây dựng. Giải thích về thay đổi này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết: Dự án Luật có quy mô và phạm vi rất rộng, liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau, lại được thực hiện trong thời gian rất gấp. Vì vậy, Chính phủ cần có thêm thời gian để tiếp tục rà soát, đánh giá cụ thể hơn tác động của luật và cần trao đổi thêm để tạo sự đồng thuận, thống nhất với cộng đồng doanh nghiệp.

Dù đã rút gọn, chỉ còn sửa 3 luật và dài 14 trang A4 nhưng dự án Luật vẫn không làm yên lòng các Ủy viên của UBTVQH.

Chục ngày sau đó, một phiên bản khác của dự án Luật được gửi đến Ủy ban Kinh tế – cơ quan chịu trách nhiệm thẩm tra. Lần này, nó không còn mang tên dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến đầu tư, kinh doanh nữa mà được đổi thành:Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục 4 Luật Đầu tư về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Từ chỗ dài 16 trang, sửa đổi 3 luật, dự án Luật còn chưa đầy 6 trang với nội dung trên thực tế chỉ là một danh sách các điều kiện kinh doanh.

“Ban đầu đưa ra sửa 12 luật nay rút gọn xuống còn danh mục này, lẽ ra cần đưa sớm để có thời gian nghiên cứu thấu đáo chứ không nên để Ủy ban Kinh tế lâm cảnh “bắc nước, chờ gạo”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nói trong phiên thẩm tra. Tuy đã thu hẹp lại một lần nữa nhưng dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục 4 Luật Đầu tư vẫn chưa đạt được sự đồng thuận. Các ý kiến trong phiên thẩm tra vẫn trái chiều về những ngành, nghề được bổ sung hoặc bãi bỏ. Chốt lại phiên họp kéo dài hơn chục tiếng đồng hồ (bắt đầu từ 8h, kết thúc lúc 17h), ông Thanh đề nghị các cơ quan liên quan phải làm ngày làm đêm để kịp trình QH vào ngày 9.11.

Phiên bản “cuối cùng”?

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục 4 Luật Đầu tư về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện rốt cuộc cũng đã đến tay các ĐBQH. Dự kiến, ngày mai QH sẽ nghe và thảo luận ở tổ về dự án Luật này.

Tờ trình của Chính phủ, đề ngày 29.10, cho biết Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục 4 Luật Đầu tư được xây dựng trên cơ sở 3 mục tiêu. Thứ nhất, cắt giảm một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết, thiếu tính khả thi. Thứ hai, bổ sung một số ngành, nghề cần thiết phải quy định là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng. Thứ ba, hệ thống hóa, cập nhật một số ngành, nghề nhằm nâng cao tính minh bạch, khả thi, tạo thuận lợi cho việc áp dụng và thực hiện pháp luật của người dân, doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý nhà nước.

Theo đó, dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục 4 Luật Đầu tư bãi bỏ 27 ngành, nghề; bổ sung 15 ngành, nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện. Như vậy, tổng số ngành, nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư chỉ còn 226, giảm 41 so với Danh mục hiện hành. Chính phủ cũng đề nghị Luật này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2017 nhằm có thể xóa bỏ ngay một số rào cản, vướng mắc trong hoạt động đầu tư, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Điều đáng nói là, dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục 4 Luật Đầu tư gửi đến các ĐBQH không khác gì so với phiên bản gây tranh cãi trong phiên họp thẩm tra của Ủy ban Kinh tế ngày 29.10. 15 ngành, nghề được đề nghị bổ sung cũng vẫn là danh mục đã gây nhiều tranh luận hôm đó. Chẳng hạn, Ban soạn thảo vẫn bổ sung ngành sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu ô tô vào danh mục kinh doanh có điều kiện, trong khi đây thực chất là tinh thần của Thông tư 20 của Bộ Công thương mà giới doanh nghiệp và chuyên gia đã kiên trì kiến nghị bãi bỏ lâu nay. Ban soạn thảo cho biết, UBND tỉnh Quảng Nam, Đoàn ĐBQH Quảng Nam, Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF), Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đề xuất bổ sung với lý do chất lượng xe ô tô ảnh hưởng lớn đến việc bảo đảm tính mạng, sức khỏe con người, an toàn giao thông và bảo vệ môi trường. Trong phiên thẩm tra của Ủy ban Kinh tế, rất nhiều ý kiến không tán thành với đề xuất này.

Theo dự kiến, phải đến sát ngày bế mạc Kỳ họp thứ 2, “số phận” của dự án Luật sửa đổi, bổ sung Phụ lục 4 Luật Đầu tư mới được các ĐBQH định đoạt. Chưa biết nó có được các đại biểu thông qua hay không, chỉ biết rằng, dù có kiên quyết chống nạn giấy phép con đến đâu nhưng nếu vẫn chủ yếu để các bộ, ngành “tự xử” thì khó lòng hy vọng danh sách điều kiện kinh doanh mới sẽ trên tinh thần kiến tạo môi trường kinh doanh. 

Hồng Loan
Nguồn: Báo Người đại biểu nhân dân điện tử