Quản lý thị trường sẽ “quản” ai?
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Chức năng rộng hay hẹp?

 Phó chủ tịch QH UÔNG CHU LƯU: Chức năng của quản lý thị trường có vi phạm chức năng của Thanh tra Bộ Công thương?

 Nghị định số 10/1995 và Nghị định 27/2008 của Chính phủ ban hành về lực lượng quản lý thị trường này xác định rất rõ phạm vi của lực lượng này. Việc bổ sung chức năng kiểm tra việc tuân thủ pháp luật của tổ chức, cá nhân trong hoạt động công nghiệp là do Bộ Công thương chịu trách nhiệm quản lý cả công nghiệp và thương mại nên muốn bổ sung chức năng này? Nếu như vậy, lực lượng quản lý thị trường đi kiểm tra, thanh tra toàn bộ hoạt động công nghiệp do Bộ Công thương quản lý không? Nếu như vậy, theo Phó chủ tịch QH Uông Chu Lưu, sẽ phải làm rõ phạm vi hoạt động này của quản lý thị trường có vi phạm chức năng của thanh tra Bộ Công thương, cũng như chức năng các đơn vị chức năng của Bộ công thương không? Làm rõ chức năng kiểm tra, kiểm soát hàng hóa lưu thông trên thị trường đã được các Luật Vệ sinh, an toàn thực phẩm, Luật Chất lượng hàng hóa và một số luật chuyên ngành khác quy định.

Theo Tờ trình của Chính phủ, Dự thảo Pháp lệnh Quản lý thị trường đã quy định trình tự, thủ tục kiểm tra của quản lý thị trường; quyền và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân được kiểm tra; phối hợp trong hoạt động kiểm tra của quản lý thị trường; hoạt động; trách nhiệm của Bộ Công thương, các bộ, ngành có liên quan và UBND các cấp trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao; bảo đảm các điều kiện đối với hoạt động của cơ quan quản lý thị trường… Các quy định tại Dự thảo Pháp lệnh phải giúp tháo gỡ vướng mắc hiện hành trong công tác quản lý thị trường, góp phần tạo điều kiện tốt hơn cho lực lượng này.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Phùng Quốc Hiển băn khoăn với quy định về vị trí, chức năng của quản lý thị trường (Điều 8). Bởi nếu lực lượng này có chức năng kiểm tra tuân thủ pháp luật của tổ chức, cá nhân trong hoạt động thương mại, công nghiệp và các lĩnh vực khác, thì phạm vi hoạt động sẽ rất rộng, dễ chồng lấn sang chức năng của các lực lượng khác. Mà về nguyên tắc, nếu quy định chức năng chung chung, không cụ thể, sẽ khó xác định phạm vi hoạt động và gây phân tán trong chỉ đạo. Vì vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính – Ngân sách Phùng Quốc Hiển gợi mở, phải chăng chức năng chính của lực lượng này là đấu tranh chống hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng?

Tuy nhiên, việc Dự thảo Pháp lệnh khuôn vị trí, chức năng của lực lượng quản lý thị trường vào việc kiểm tra việc tuân thủ pháp luật của tổ chức, cá nhân trong hoạt động thương mại, công nghiệp cũng chưa thực sự cho thấy rõ phạm vi điều chỉnh. Điều đó sẽ gây khó cho việc nâng cao chất lượng công tác quản lý thị trường.

Phải rõ phạm vi kiểm soát

Nếu để vị trí, chức năng của Quản lý thị trường là kiểm tra việc chấp hành pháp luật của cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại, thì theo các Ủy viên UBTVQH, cách xác định này vừa rộng, vừa không hiểu đúng về chức năng của quản lý thị trường. Bởi các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đều phân định quản lý thị trường chỉ quản lý hàng hóa lưu thông trên thị trường, ở các công đoạn khác trong trao đổi thương mại được giao cho lực lượng Hải quan, Biên phòng, Thuế, Công an… theo dõi. Trong khi đó, đưa ra khái niệm công nghiệp chung chung cũng sẽ giúp lực lượng này được can thiệp vào công nghiệp thực phẩm, dược phẩm không, không chỉ là công nghiệp cơ khí, chế tạo chính xác vốn đang thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Công thương.

Về vấn đề này, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, cần quán triệt mọi hàng hóa bằng vật chất ra thị trường phải kiểm soát, và đó là công việc của quản lý thị trường. Với cách hiểu này có thể loại trừ các thị trường đất đai, chứng khoán, tiền tệ, lao động, công nghệ vốn có đặc thù khác với các loại hàng hóa vật chất tiêu dùng thông thường. Và như vậy, việc xây nhà máy không đúng vị trí, đấu thầu bán không đúng, thực hiện công nghiệp xây dựng không đúng… sẽ được hiểu rõ là không phải việc của quản lý thị trường – Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh.

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng cũng gợi mở, cần nghiên cứu nâng cấp Cục Quản lý thị trường thành Tổng cục Quản lý thị trường, với chức năng như một lực lượng cảnh sát chuyên ngành về kiểm soát hàng hóa. Như vậy, Bộ Y tế chỉ quy định tiêu chuẩn, định mức làm thuốc; Bộ NN và PTNT chỉ quy định định mức, tiêu chuẩn phân bón, thuốc trừ sâu…; Bộ Khoa học và Công nghệ quy định tiêu chuẩn, chất lượng hàng hóa… Và việc áp dụng các quy định tiêu chuẩn được bộ ngành xây dựng đúng hay không là trách nhiệm của quản lý thị trường. Đồng thời, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng cũng đề nghị, tiếp tục gia cố các quy định về điều cấm, trách nhiệm của các đối tượng liên quan… để giúp người dân, doanh nghiệp biết rõ người sản xuất không được sản xuất trái với quy định nào, người lưu thông không được trái với quy định nào…

Người dân đang rất mong mỏi được sử dụng hàng hóa bảo đảm chất lượng, bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm. Doanh nghiệp kinh doanh chân chính cũng cần được bảo vệ trước hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng… Các Ủy viên UBTVQH đề nghị, cơ quan chủ trì thẩm tra và cơ quan chủ trì soạn thảo cần phối hợp tiếp tục hoàn thiện Dự thảo Pháp lệnh Quản lý thị trường, để ban hành trong nhiệm kỳ Khóa XIII này, đáp ứng nhu cầu cuộc sống. Nhưng dù nhu cầu rất cấp bách, thì Dự thảo Pháp lệnh này vẫn phải bảo đảm tính khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý thị trường.

Phương Thủy
Nguồn: Báo điện tử Đại biểu nhân dân