Sàn giao dịch vàng: Bỏ ngỏ hành lang pháp lý
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Sàn giao dịch vàng Sài Gòn khu vực Hà Nội được triển khai theo kế hoạch mở rộng phạm vi hoạt động của sàn giao dịch vàng Sài Gòn.

Tăng tính thanh khoản

Sau gần 1 năm ra đời sàn giao dịch vàng tại TP HCM, có thể thấy việc mở rộng phạm vi giao dịch và kết nạp thêm thành viên mới sẽ làm tăng tính thanh khoản và hiệu quả của sàn giao dịch vàng Sài Gòn, đồng thời bước đầu tạo sự liên thông giữa hai thị trường vàng lớn nhất Việt Nam là TP HCM và Hà Nội.

Sàn giao dịch vàng Sài Gòn khu vực Hà Nội có sự tham gia của 6 DN kinh doanh vàng bạc đá quý hàng đầu tại Thủ đô. Các thành viên mới sẽ trực tiếp tham gia giao dịch cùng với 10 thành viên hiện hữu tại sàn giao dịch vàng Sài Gòn tại TP HCM thông qua hệ thống giao dịch khớp lệnh điện tử liên tục.

Việc mở rộng địa bàn hoạt động cho thấy, sàn giao dịch vàng TP HCM họat động khá hiệu quả. Trong khi giá vàng thường xuyên biến động thì trung tâm giao dịch vàng sẽ giúp các nhà đầu tư hạn chế rủi ro và hạn chế sự chênh lệch về giá vàng bằng việc tận dụng từng phút biến động của thị trường và dễ dàng hiện thực hóa lợi nhuận.

Theo ông Đinh Nho Bảng – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam: Trong bối cảnh giá vàng thường xuyên biến động, lạm phát tăng cao nhiều người đặt câu hỏi tiền ở đâu? Không phải ở ngân hàng, không phải ở DN mà một phần rất lớn nằm ở nguồn vốn nhàn rỗi trong dân, làm thế nào để huy động được nguồn vốn này? Việc các trung tâm giao dịch vàng ra đời sẽ tạo ra một kênh điều hoà cung cầu, giúp các DN kinh doanh vàng chủ động hơn về nguồn vàng nguyên liệu, giảm được một lượng ngoại tệ đáng kể mà đáng ra phải dùng để nhập khẩu vàng, huy động được nguồn vốn bằng vàng trong dân đang bị đóng băng đồng thời giảm được các chi phí khi nhập khẩu. Như vậy sẽ góp phần giảm giá thành sản phẩm, tăng khả năng tái đầu tư và cạnh tranh của các DN sản xuất kinh doanh vàng, loại bỏ dần thị trường “chợ đen”.

Sau thành công của Sàn giao dịch vàng Sài Gòn, hiện nay Hiệp hội kinh doanh vàng cũng đang đứng ra thành lập hai trung tâm giao dịch vàng dự kiến sẽ đi vào hoạt động cuối năm. Và theo ông Bảng, khi hiệp hội đứng ra thành lập có điều kiện thuận lợi hơn các DN cá thể. Trong trung tâm giao dịch vàng của hiệp hội sẽ có hai thành phần chủ yếu: các DN kinh doanh vàng, đó là những đơn vị có nhu cầu mua bán (vàng nguyên liệu và thành phẩm) thứ hai là các NHTM có kinh doanh vàng, chủ yếu kinh doanh trên tài khoản. Việc tham gia của các NHTM có ý nghĩa vô cùng quan trọng bởi họ có nguồn tài chính rất lớn, nghiệp vụ kinh doanh vàng trên tài khoản thành thạo. Nhưng quan trọng hơn họ sẽ là người mua bán cuối cùng cho sàn giao dịch. Mua bán cuối cùng có nghĩa là người chênh lệch thừa thì họ mua, chênh lệch thiếu thì họ bán ra để đảm bảo cung cầu thị trường. Thông thường khi khớp lệnh giữa bên mua và bên bán sẽ có sự chênh lệch. Và người mua bán cuối cùng sẽ đứng ra xử lý chênh lệch đó. Các ngân hàng mới có khả năng thực hiện mua bán cuối cùng vì đòi hỏi tiềm lực tài chính lớn.

Cũng theo ông Đinh Nho Bảng: Kinh doanh vàng có những đặc thù riêng, đã là sàn giao dịch vàng thì cuối cùng là có giải quyết được quan hệ cung cầu hay không tức là phải giải quyết được mua bán cuối cùng. Mà muốn giải quyết được mua bán cuối cùng thì vốn lưu chuyển phải lớn, thứ hai là có tài sản giao dịch vàng ở nước ngoài. Mặt khác đã là sàn giao dịch vàng thì phải thực hiện các công cụ phòng ngừa rủi ro cho nhà đầu tư chẳng hạn như mua bán có kỳ hạn đề phòng biến động của thị trường. Và NHTM là đơn vị có khả năng làm được việc đó.

Ai sẽ thổi còi?

Ông Bảng cho biết: Theo Luật Ngân hàng hiện nay, Ngân hàng nhà nước có nhiệm vụ quản lý hoạt động kinh doanh vàng, nhưng nếu theo Nghị định 160 về tổ chức quản lý của Ngân hàng nhà nước thì Ngân hàng nhà nước chỉ quản lý vàng trong quan hệ xuất nhập khẩu chứ không phải là quản lý chung thị trường vàng. Chính vì vậy có thể nói hiện nay những quy định về quản lý nhà nước đối với việc thành lập cũng như quản lý hoạt động của các trung tâm giao dịch vàng là chưa rõ ràng trong đó có việc lập tài khoản kinh doanh vàng. Mặc dù hiệp hội đã có kiến nghị với NHNN về vấn đề kinh doanh vàng qua tài khoản nhưng đến thời điểm này cũng chưa có trả lời chính thức.

Được biết trong tháng 4 Hiệp hội kinh doanh vàng sẽ phối hợp với hiệp hội vàng thế giới tổ chức cuộc hội thảo với hai nội dung chính là tổ chức và quản lý giao dịch vàng thông qua tài khoản và sàn giao dịch vàng, trên cơ sở kinh nghiệm của các nước phát triển để chọn ra một phương thức phù hợp nhất với thị trường Việt Nam, cơ sở pháp lý của Việt Nam để trình các cơ quan quản lý.

Với việc chưa có chế tài quy định cụ thể đối với việc thành lập tài khoản kinh doanh vàng trong nước nên quyền lợi của nhà đầu tư sẽ khó được đảm bảo khi có vấn đề phát sinh trong giao dịch.

* Hiện nay sàn giao dịch vàng tương tự như sàn giao dịch chứng khoán. Trên sàn có các thành viên (ngân hàng, DN kinh doanh vàng..). Nhà đầu tư chọn lựa thành viên mở tài khoản và đặt lệnh thông qua các thành viên. Sàn sẽ giao dịch khớp lệnh liên tục. Thứ tự ưu tiên lệnh căn cứ vào mức giá lệnh mua giá cao, lệnh bán giá thấp; và căn cứ vào thời gian, lệnh nhập vào hệ thống trước thì khớp trước.

* Việc thành lập các trung tâm giao dịch vàng sẽ huy động được ngụồn lực trong dân, giảm áp lực nhập vàng vật chất. Ở các nước phát triển kinh doanh vàng qua tài khoản chiếm khoảng trên 60% còn lại là kinh doanh vàng vật chất. Ở VN, hiện nay NHNN đã cho phép 20 DN được mở tài khoản kinh doanh vàng ở nước ngoài.

Nguồn:  Báo Điện tử Diễn đàn doanh nghiệp