Tiến tới hài hòa pháp luật trong nước và quốc tế
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Chấp thuận 182 khuyến nghị

Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát (UPR) của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc là cơ chế mới liên chính phủ, được thành lập và hoạt động từ năm 2008, cùng với sự ra đời của Hội đồng nhân quyền, có nhiệm vụ rà soát tổng thể các vấn đề nhân quyền tại tất cả các nước thành viên Liên Hợp Quốc. Việt Nam là thành viên Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2014 – 2016.

Tại khóa họp lần thứ 26 của Hội đồng Nhân quyền, Việt Nam đã chính thức công bố việc chấp thuận 182 khuyến nghị rà soát về nhân quyền, đồng thời giải thích rõ 45 khuyến nghị Việt Nam không chấp nhận. Vụ trưởng Vụ các tổ chức quốc tế, Bộ Ngoại giao Vũ Anh Quang cho biết, những khuyến nghị Việt Nam không chấp nhận là do đề cập đến các lĩnh vực chưa phù hợp với tình hình thực tiễn và pháp luật Việt Nam như tạm ngừng hoặc hủy bỏ án tử hình, sửa đổi các Điều 79, 88, 258 của Bộ luật Hình sự, tham gia ngay một số điều ước quốc tế như Quy chế Rome về Tòa án hình sự quốc tế, các Nghị định thư bổ sung của một số công ước nhân quyền quốc tế… Mặc dù không chấp nhận, nhưng Việt Nam vẫn sẽ cân nhắc các khuyến nghị này để có thể thực hiện khi điều kiện thực tế cho phép.

Từ khi chính thức chấp thuận 182 khuyến nghị UPR, nhiều công việc đã được tiếp tục triển khai, nhiều hoạt động mới cũng đã được hình thành trên nhiều mặt, rộng hơn ở khắp các Bộ, ngành địa phương. Trong đó có thể kể đến việc tiếp tục thực hiện Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 và Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh đến năm 2016, trong đó ưu tiên các dự án luật, pháp lệnh nhằm cụ thể hóa Hiến pháp 2013 về quyền con người. Năm 2015, nhiều đạo luật đã được thông qua, có hiệu lưc như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Giáo dục nghề nghiệp, Luật Tạm giam, tạm giữ, Bộ luật Hình sự… 

Song song với đó, Việt Nam tiếp tục thực hiện các cam kết quốc tế như Phê chuẩn công ước về quyền của người khuyết tật và Công ước chống tra tấn; Báo cáo quốc gia về tình hình thực hiện Công ước xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ… Đặc biệt là tổ chức nhiều hoạt động, nghiên cứu, hội thảo trao đổi nhằm thúc đẩy việc thành lập Cơ quan nhân quyền quốc gia của Việt Nam.
 
Cùng với những nỗ lực của Chính phủ là sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế như: Chương trình Việt Nam của Trung tâm Nhân quyền Na Uy, thuộc Đại học Tổng hợp Oslo hỗ trợ công tác giáo dục nhân quyền tại Việt Nam thông qua các chương trình đào tạo thạc sĩ… hay Chính phủ Đức, Tây Ban Nha đã và đang hỗ trợ việc xây dựng và hoàn thiện các luật liên quan đến người lao động, công đoàn, chăm sóc sức khỏe phụ nữ và trẻ em, nâng cao năng lực thực hiện pháp luật về bình đẳng giới…

Hiện thực hóa quyền con người trong các lĩnh vực

Ngày 23.11.2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2057/QĐ-TTg về việc phê duyệt Kế hoạch tổng thể triển khai thực hiện các khuyến nghị Việt Nam chấp thuận theo cơ chế rà soát định kỳ phổ quát chu kỳ 2 của Hội đồng Nhân quyền, Liên Hợp Quốc. Kế hoạch này cho thấy, những ghi nhận của cộng đồng quốc tế về nỗ lực của Việt Nam trong việc thực hiện các cam kết; đồng thời một khối lượng công việc từ hoàn thiện thể chế đến tổ chức triển khai pháp luật cần phải làm trong thời gian tới.
  
Theo Vụ trưởng Vụ các tổ chức quốc tế, Bộ Ngoại giao Vũ Anh Quang cho biết, mặc dù tình hình thực hiện các khuyến nghị của UPR đã đạt được nhiều kết quả khả quan. Tuy nhiên, thực tế là các khuyến nghị rất đa dạng, liên quan đến nhiều lĩnh vực đòi hỏi có sự tham gia của nhiều Bộ, ngành. Đặc biệt, trong đó có những khuyến nghị không có tiêu chí đánh giá định lượng cụ thể về kết quả thực hiện khiến nhiều Bộ, ngành lúng túng trong quá trình xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện. 

Chính vì thế việc ban hành Kế hoạch tổng thể triển khai thực hiện các khuyến nghị Việt Nam chấp thuận theo cơ chế rà soát định kỳ phổ quát chu kỳ 2 của Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc được các cơ quan liên quan đánh giá là sự phản ứng khá kịp thời.  

Một trong những mục tiêu quan trọng của Kế hoạch này là tiếp tục tăng cường và bảo vệ quyền con người trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, dân sự, chính trị. Để đạt được mục tiêu này một chuỗi các chương trình đề án cần được triển khai và tiếp tục triển khai như Chương trình mục tiêu Quốc gia về việc làm, dạy nghề, hoàn thiện hệ thống pháp luật về kinh tế Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Thuế…; Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia trong đó ưu tiên thực hiện hỗ trợ nhà cho các hộ gia đình, cá nhân nghèo tại khu vực đô thị, nông thôn, nhóm đối tượng chính sách xã hội đặc biệt khó khăn… 

Bên cạnh đó việc bảo đảm quyền các nhóm dễ bị tổn thương, bao gồm các giải pháp nâng cao tiếp cận an sinh xã hội; tăng cường giáo dục về quyền con người; cải cách hệ thống pháp luật về quyền con người và tiếp tục xem xét gia nhập các chuẩn mực quốc tế về quyền con người, thực hiện các nghĩa vụ quốc tế về quyền con người cũng sẽ được thực hiện.

Thiết nghĩ, để hoàn thành được kế hoạch cũng như thực hiện các khuyến nghị nêu trên, cần sự nỗ lực của các cấp, ngành, địa phương. Trong đó, ưu tiên việc hoàn thiện thể chế trên cơ sở Hiến pháp 2013 tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật hài hòa, phù hợp với chuẩn mực pháp luật quốc tế; đồng thời đẩy mạnh các chương trình cải cách hành chính, nhằm ngăn chặn và đẩy lùi tham nhũng, nâng cao hiệu lực của Nhà nước pháp quyền, tăng cường các thể chế quốc gia bảo vệ quyền con người.  Khang Bình
Nguồn: Báo điện tử Đại biểu nhân dân