VAFI góp ý dự thảo thông tư chính sách thuế đối với chứng khoán
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

 

Cụ thể, nhóm 1, bao gồm những đối tượng sau: Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty tài chính, tổ chức pháp nhân… Các đối tượng tổ chức này được thành lập theo pháp luật trong nước, có điều kiện hạch toán kinh tế độc lập, có mã số thuế.

Nhóm 2, bao gồm các đối tuợng sau: Nhà đầu tư cá nhân trong nước; Nhà đầu tư cá nhân nước ngoài; Tổ chức đầu tư trong nước không có hoạt động kinh doanh thường xuyên, không có mã số thuế: các bộ quản lý ngành đại diện cho cổ phần nhà nước tại doanh nghiệp, các UBND tỉnh đại diện cổ phần nhà nước tại doanh nghiệp, ban tài chính quản trị các cấp đại diện cổ phần nhà nước tại doanh nghiệp, công đoàn đại diện vốn góp cổ phần của người lao động tại các doanh nghiệp cổ phần hóa, một số hiệp hội ngành nghề trực tiếp đầu tư hoặc nhận ủy thác đầu tư từ các hội viên; Các nhà đầu tư nước ngoài được thành lập theo pháp luật nước ngoài: các công ty quản lý quỹ nước ngoài, các quỹ đầu tư nước ngoài, các tổ chức đầu tư nước ngoài.

Theo VAFI, khái niệm về chứng khoán nên viết lại theo điều 6 – Luật chứng khoán (từ điểm 1 đến điểm 8) và đưa khái niệm “cổ phần ưu đãi cổ tức” theo điểm 1, điều 82, Luật Doanh nghiệp đã qui định “Cổ phần ưu đãi cổ tức là cổ phần được trả cổ tức với mức cao hơn so với mức cổ tức của cổ phần phổ thông hoặc mức ổn định hàng năm. Cổ tức được chia hàng năm gồm cổ tức cố định và cổ tức thưởng. Cổ tức cố định không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty…”. Với loại chứng khoán lưỡng tính này thì khoản chi cho cổ phần ưu đãi cổ tức được phép đưa vào chi phí. Đây là thông lệ thế giới đồng thời phù hợp với bản chất chứng khoán.

Bên cạnh đó, đưa thêm đặc tính của trái phiếu chuyển đổi là khi chưa đến thời gian chuyển đổi thì khoản lợi tức trả cho nhà đầu tư được phép đưa vào chi phí. Trái phiếu phát hành quốc tế do Chính phủ hay doanh nghiệp trong nước phát hành ra thị trường quốc tế. Tổ chức phát hành chịu trách nhiệm khấu trừ tiền lãi trái phiếu.

Đối với khái niệm chứng chỉ lưu ký toàn cầu, cần có định nghĩa theo văn bản của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Đưa khái niệm “Nhà đầu tư chứng khoán” ai nắm giữ những loại chứng khoán qui định như trên là nhà đầu tư chứng khoán. Thêm khái niệm “chuyển nhượng chứng khoán ” là hoạt động chuyển nhượng những loại chứng khoán qui định ở trên.  

Điều 4 qui định về thuế thu nhập doanh nghiệp: Mục này chỉ qui định cho các tổ chức được thành lập theo pháp luật trong nước thực hiện (thuộc nhóm 1). Nên chia thành 2 nhóm cơ bản: Với các tổ chức như công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ coi các nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán là ngành nghề kinh doanh chính; Với các tổ chức có hoạt động đầu tư chứng khoán song không phải là ngành nghề chính, hay có tính chất thường xuyên. Phân loại như trên sẽ dễ dàng trong việc quy định các khoản chi phí cho 2 nhóm đối tượng.

Điều 5 nên quy định các phương pháp tính thuế cho nhóm đối tượng chịu thuế khoán. Quy định về các sắc thuế phải nộp cho nhà đầu tư cá nhân trong nước và nước ngoài: Nhóm cá nhân này chịu thuế khoán do không thể hạch toán chi tiết như các tổ chức doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật trong nước. Đối với nghĩa vụ nộp thuế là bình đẳng như nhau trong mọi trường hợp, bao hàm cả cổ phiếu niêm yết và không niêm yết, không nên có một sự khác biệt nào (trong dự thảo thông tư đã có qui định về sự khác biệt trong phương pháp tính thuế cổ phiếu của công ty không đại chúng). Thuế chuyển nhượng chứng khoán (thông lệ nước ngoài gọi là thuế khoán) là 0,1% trên giá bán cho từng giao dịch.

Đối với chứng khoán chưa niêm yết thì tính bằng cách nào? Nếu theo hợp đồng kinh tế thì có thể xảy ra trường hợp không trung thực. Theo thông lệ thế giới, để cho đơn giản, dễ thực hiện và bình đẳng công bằng giữa các nhà đầu tư với nhau thì căn cứ vào mệnh giá cổ phần.

Trong trường hợp giao dịch OTC, cần qui định công ty cổ phần thu thuế trước khi hoàn tất thủ tục chuyển nhượng cho các bên hoặc là công ty chứng khoán (CTCK) thu thuế nếu CTCK được ủy quyền quản lý danh sách cổ đông. Đối với thuế cổ tức, thuế lợi tức trái phiếu chịu thuế suất 5%.

Đối với quy định về sắc thuế phải nộp cho nhà đầu tư nước ngoài: Thuế chuyển nhượng chứng khoán là 0,1% trên giá bán chứng khoán cho từng giao dịch, áp dụng cho chứng khoán niêm yết và không niêm yết như Thông tư 100/2004/TT-BTC ngày 20/10/2004 đã qui định. Thuế lợi tức trái phiếu, thuế lợi tức tiền gửi là 5%…

(Ngân Vũ)
Nguồn: eFinance Online