Tăng trưởng bền vững: Phải có phương thức mới
Người Việt Nam đang lo ngại sâu sắc về USD trong bối cảnh hệ thống tài chính của nước Mỹ tiếp tục ngập sâu trong rắc rối.

Thưa giáo sư, bà đánh giá thế nào về quá trình phát triển kinh tế của Việt Nam trong thời gian gần đây?

Trong những năm qua, mức tăng trưởng của Việt Nam luôn ở mức 5-6% là điều rất đáng khích lệ. Chính phủ Việt Nam đã có những nỗ lực đưa ra chính sách phát triển kinh tế tốt. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có những kinh nghiệm rất hay trong việc kết hợp tăng trưởng kinh tế gắn với xóa đói giảm nghèo, điều này không phải nước nào cũng làm được.

Tuy nhiên, Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức có thể làm ảnh hưởng tới kết quả cũng như đà tăng trưởng kinh tế trong nhiều năm tới. Đó là sự phân hóa giàu nghèo, vấn đề tham nhũng và xử lý ô nhiễm môi trường.

Vì vậy, trong vài năm tới, Chính phủ Việt Nam phải nghĩ đến nhiều cách khác để tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn phải vượt qua được những thách thức trước mắt. Trong đó, phải đặc biệt chú trọng đến việc khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên.

Bà Jayati Ghosh:

Việt Nam là một trong những nước thành công trong lĩnh vực xóa đói giảm nghèo chủ yếu nhờ đầu tư vào giáo dục, cũng như các chương trình an sinh để đảm bảo công bằng xã hội. Mặc dù vậy, ở nhiều khu vực, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc, tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn ở mức cao. Vì vậy, nhà nước cần có chính sách phù hợp để khắc phục vấn đề đó nếu không muốn chất lượng giảm nghèo bị đe dọa trong tương lai.

Theo tôi, Việt Nam không chỉ cần chú trọng phát triển công nghiệp mà còn phải quan tâm hơn nữa đến phát triển nông nghiệp, bởi đó cũng chính là một trong những kênh hiệu quả để người dân thoát nghèo, và góp phần phát triển GDP.

Việt Nam nên học tập mô hình phát triển nông nghiệp của Cuba, họ đã tạo ra nhiều giá trị tăng thêm trong lĩnh vực này như dịch vụ thú y, cải tạo giống, hay phát triển mô hình nông nghiệp hữu cơ.

Hiện Việt Nam đang cố gắng trong việc tái cơ cấu nền kinh tế. Bà có lời khuyên gì trong vấn đề này để tăng trưởng bền vững?

Việt Nam đang rất tích cực trong vấn đề tái cơ cấu kinh tế và tôi cũng đánh giá cao những nỗ lực đó. Trong vấn đề cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, các bạn cho rằng cổ phần hóa sẽ làm giảm bớt vấn đề tham nhũng nhưng thực ra, theo như kinh nghiệm từ Ấn Độ thì không phải như vậy. Mà trái lại, những vụ tham nhũng lớn lại hầu hết đều là ở các công ty tư nhân. Do vậy, Chính phủ cũng nên cân nhắc lại vấn đề này. Điều quan trọng là quá trình phải diễn ra một cách công khai và minh bạch, người dân có thể giám sát quá trình này đúng hướng hay không.

Việt Nam đang đẩy mạnh đàm phán ký kết các hiệp định thương mại song phương và đa phương. Theo bà, Việt Nam cần làm gì để được hưởng lợi từ những hiệp định này?

Theo tôi, có 3 vấn đề cần lưu ý: Thứ nhất là quyền sở hữu trí tuệ, cụ thể như trong Hiệp định TPP, có rất nhiều điểm ràng buộc đối với hiệp định này. Thêm vào đó là các quy định về đầu tư, cần phải lưu ý về quyền của các quốc gia như Việt Nam trong việc đánh thuế các công ty đa quốc gia và yêu cầu họ giải quyết hậu quả môi trường. Hơn thế nữa, khi các thỏa thuận đã được ký kết thì cần đặc biệt quan tâm đến trường hợp khi xảy ra tranh chấp thì ai sẽ là người đứng ra để phán quyết. Lưu tâm những vấn đề đó, Việt Nam sẽ tận dụng được cơ hội và sẽ được hưởng lợi từ các hiệp định thương mại song phương và đa phương.

Xin cám ơn bà!

Nguyễn Hường (thực hiện)
Nguồn: Báo điện tử Công thương